Wat is El Niño?

El Niño is een klimaatfenomeen waarbij het oceaanwater ter hoogte van de evenaar in de Stille Oceaan, specifiek bij Ecuador en Peru, opwarmt tot wel 3 graden Celsius boven normaal. Dit ontstaat door een interactie tussen de oceaan en de atmosfeer, waarbij de passaatwinden verzwakken.

Normaal gesproken drijven passaatwinden warm oceaanwater naar het westen, richting Azië en Australië. Dit creëert daar een lagedrukgebied met veel regen. Tegelijkertijd komt koud water omhoog bij de kust van Zuid-Amerika, wat zorgt voor een koel en droog klimaat. Tijdens El Niño verzwakken deze passaatwinden, waardoor het warme water minder krachtig naar het westen wordt geblazen en zich juist ophoopt bij Zuid-Amerika.

La Niña is het tegenovergestelde van El Niño en kan gezien worden als een versterking van de normale situatie. Tijdens La Niña zijn de passaatwinden juist extra sterk. Hierdoor wordt nog meer warm zeewater richting Australië en Zuidoost-Azië geduwd, en welt er extra veel koud water op voor de kust van Zuid-Amerika.

De gevolgen van El Niño zijn wereldwijd merkbaar en ingrijpend, vooral rond de evenaar, maar ook in gematigde streken:

• Droogte: Gebieden zoals Indonesië, de Filipijnen, Australië en de Sahara kunnen te maken krijgen met ernstige droogte.
• Meer neerslag: Regio's zoals het zuiden van Brazilië, Uruguay, Argentinië, en het zuiden van de Verenigde Staten en Mexico ervaren juist meer regen.
• Zachtere winters: Canada kan te maken krijgen met zachtere winters.
• Gevolgen voor Europa: Hoewel minder intens, zijn er ook effecten in Europa. Zo kan er in de herfst meer neerslag vallen in Portugal en Spanje, terwijl Spanje in het voorjaar droger kan zijn. In Nederland wordt vaak meer neerslag in het voorjaar waargenomen, en Scandinavië kan strengere winters ervaren. Het is belangrijk om te onthouden dat deze klimaateffecten van El Niño verschillen van de gevolgen van klimaatverandering.