De multiplier (K) is een economisch concept dat aangeeft hoeveel de totale verandering van het inkomen is als gevolg van een initiële verandering in de autonome bestedingen.
De basisformule om de multiplier te berekenen is:
K=ΔEVΔY
Hierbij staat:
- K voor de multiplier.
- ΔY voor de verandering in het inkomen.
- ΔEV voor de verandering in de autonome bestedingen.
Rekenvoorbeeld:
Stel dat de verandering in het inkomen (ΔY) 500 is en de verandering in de autonome bestedingen (ΔEV) 250 is.
Dan bereken je de multiplier (K) zo:
K=250500=2
Dit betekent dat de autonome bestedingen leiden tot twee keer zoveel inkomen. Als de autonome bestedingen met 250 toenemen, stijgt het totale inkomen met 500.
Factoren die de grootte van de multiplier beïnvloeden (lekken):
Het multipliereffect wordt afgezwakt door zogenaamde "lekken" in de economie. Dit zijn factoren die ervoor zorgen dat niet elke euro van extra inkomen opnieuw wordt uitgegeven in de binnenlandse economie. De belangrijkste lekken zijn:
- Spaarlek: Dit is het deel van het extra inkomen dat consumenten sparen in plaats van uitgeven. Hoe meer mensen sparen, hoe kleiner de multiplier.
- Belastinglek: Dit is het deel van het extra inkomen dat consumenten aan de belastingdienst moeten afdragen. Hoe hoger de belastingdruk, hoe kleiner de multiplier.
Deze lekken zorgen ervoor dat geld uit de economische kringloop verdwijnt, waardoor de keten van bestedingen en inkomens minder sterk doorwerkt en het uiteindelijke effect van de multiplier kleiner is.
Als we de lekken meenemen, wordt de multiplier anders berekend. De grootte van de multiplier hangt dan af van de marginale consumptiequote (MCQ), de marginale spaarquote (MSQ) en de marginale belastingquote (MBQ).
De formule voor de multiplier wordt dan:
K=1−MCQ+MSQ+MBQ1
Of, als je bedenkt dat MCQ+MSQ=1 (als er geen belastingen zijn), dan is MSQ=1−MCQ.
De formule kan ook geschreven worden als:
K=MSQ+MBQ1
Hierbij staat:
- MCQ voor de marginale consumptiequote (het deel van extra inkomen dat wordt geconsumeerd).
- MSQ voor de marginale spaarquote (het deel van extra inkomen dat wordt gespaard).
- MBQ voor de marginale belastingquote (het deel van extra inkomen dat aan belasting wordt afgedragen).