De Europese expansie was een periode, voornamelijk van de 15e tot de 18e eeuw, waarin Europese landen hun invloed en macht overzee vergrootten door middel van ontdekkingsreizen, handel en kolonisatie. Om dit beter te begrijpen, kunnen we kijken naar de "wie, wat, waar en waarom" structuur:
Wie?
- Europeanen: Vooral de Portugezen en Spanjaarden waren de eersten die op ontdekkingsreis gingen. Later volgden ook Engeland, Frankrijk en Nederland.
- Belangrijke figuren:
- Bartolomeu Dias: Bereikte in 1488 Kaap de Goede Hoop.
- Christoffel Columbus: Ontdekte in 1492 Amerika, denkend dat hij in Indië was.
- Vasco da Gama: Vond in 1498 de oostelijke zeeroute naar Indië.
- Magelhaen: Begon in 1519 aan de eerste reis rond de wereld, die door zijn bemanning werd voltooid.
- Andere betrokkenen: De paus (bemiddelde tussen Spanje en Portugal), de Ottomanen (blokkeerden landroutes) en de inheemse bevolking van de ontdekte gebieden.
Wat?
De Europese expansie was het proces waarbij Europese landen hun invloed overzee vergrootten. Dit hield in:
- Ontdekkingsreizen: Het verkennen van nieuwe zeeroutes en gebieden.
- Handel: Het zoeken naar directe handelsroutes voor goud en specerijen, en later het opzetten van de driehoekshandel.
- Kolonisatie: Het stichten van handelsposten (factorijen) en koloniën, inclusief plantagekoloniën.
- Verdeling van de wereld: Spanje en Portugal verdeelden de wereld onderling om conflicten te voorkomen.
- Gevolgen: Massale sterfte van de inheemse bevolking door ziektes en conflicten, verspreiding van het christendom, en een grote uitwisseling van goederen, personen, culturen, planten en dieren tussen continenten.
Waar?
De expansie vond plaats vanuit Europa naar verschillende delen van de wereld:
- Azië: Het oorspronkelijke doel voor specerijen en handelsroutes.
- Afrika: De kust werd in kaart gebracht, Kaap de Goede Hoop werd bereikt, en de westkust werd een knooppunt voor de slavenhandel.
- De Nieuwe Wereld (Amerika): Ontdekt door Columbus, waar koloniën werden gesticht en de inheemse bevolking leed onder de Europese komst.
- Wereldwijd: Magelhaen's reis bewees dat de aarde rond was, wat leidde tot een wereldwijde verdeling en handel.
Waarom?
De belangrijkste redenen voor de Europese expansie waren:
- Economische motieven:
- De zoektocht naar goud en specerijen.
- De val van Constantinopel in 1453, waardoor de landroutes naar Azië geblokkeerd werden door de Ottomanen en Europeanen op zoek gingen naar alternatieve zeeroutes.
- De wens om directe handel te drijven en zo de prijzen van producten te verlagen en winsten te vergroten.
- Politieke en sociale motieven:
- De voltooiing van de Reconquista in 1492, waardoor veel Spaanse soldaten zonder werk zaten en nieuwe kansen zochten overzee.
- De zoektocht naar roem, rijkdom en eer voor het vaderland en zichzelf.
- Religieuze motieven:
- De wens om het christendom te verspreiden naar nieuwe gebieden.
- Technologische vooruitgang:
- De ontwikkeling van nieuwe navigatiemiddelen, zoals het sextant, maakte langere zeereizen mogelijk.
- Het idee dat de aarde rond was, moedigde ontdekkingsreizen naar het westen aan.
Geschiedenis