Het verschil tussen een chemische reactie en een natuurkundig proces zit in de aard van de verandering die een stof ondergaat.
Bij een natuurkundig proces (ook wel natuurkundige reactie genoemd) verandert de stof zelf niet. Alleen de vorm, de fase of de toestand van de stof verandert. Dit soort processen zijn vaak omkeerbaar, wat betekent dat je de oorspronkelijke stof weer terug kunt krijgen. Een veelvoorkomend voorbeeld is een faseovergang, zoals smelten, bevriezen, verdampen of condenseren.
- Voorbeeld: Een ijsje dat smelt. Het ijs (vast water) verandert in vloeibaar water. De chemische samenstelling van het water (H₂O) blijft hetzelfde. Als je het vloeibare water weer invriest, krijg je opnieuw ijs.
Bij een chemische reactie (ook wel scheikundige reactie genoemd) verandert de stof wél. De beginstoffen worden omgezet in geheel nieuwe stoffen met andere eigenschappen. Dit proces is vaak onomkeerbaar, wat betekent dat je de oorspronkelijke stoffen niet zomaar weer terugkrijgt. Er ontstaan echt nieuwe moleculen.
- Voorbeeld: Het verbranden van hout. Hout reageert met zuurstof en wordt omgezet in as, rook (gassen) en warmte. De as en de rook zijn chemisch gezien compleet andere stoffen dan het oorspronkelijke hout. Je kunt de as en rook niet zomaar weer in hout veranderen.
Kortom: bij een natuurkundig proces verandert alleen de vorm of fase, terwijl bij een chemische reactie de stof zelf verandert in een nieuwe stof.