Het stadsbestuur in de late middeleeuwen, ook wel de tijd van steden en staten genoemd, werd gekenmerkt door een toenemende zelfstandigheid van steden. Dankzij stadsrechten kregen steden meer controle over hun eigen bestuur en rechtspraak. Hoewel dit wel onder toezicht van de landheer bleef, die hiervoor betaald moest worden, nam de invloed van de landheer af.
De rijke burgerij speelde een cruciale rol in het stadsbestuur. Het bestuur van de stad lag bij de burgemeesters, die gekozen werden door het vroedschap. Het vroedschap was een groep rijke mannen uit de stad, vaak kooplieden en ambachtslieden, die veel invloed hadden door hun economische positie. Zij vertegenwoordigden de belangen van de stad en de burgers.
De schepenen en de schout waren verantwoordelijk voor de handhaving van rust en orde en de rechtspraak. Zij werden deels benoemd door de rijke burgers (via het vroedschap) en deels door de landheer. Dit zorgde voor een machtsverdeling waarbij de rijke burgerij een aanzienlijke stem had in hoe de stad werd bestuurd en welke regels werden gehandhaafd. De opkomst van deze rijke burgerij en hun invloed in het stadsbestuur was een belangrijk kenmerk van de late middeleeuwen.
Geschiedenis