Het ademhalingsstelsel bij de mens is een complex systeem dat ervoor zorgt dat lucht in en uit de longen wordt bewogen, waardoor gaswisseling kan plaatsvinden. Dit proces is essentieel om zuurstof op te nemen voor de verbranding in ons lichaam en koolstofdioxide, een afvalproduct, af te geven.
Organen die betrokken zijn bij het ademhalingsstelsel en de weg van de lucht:
- Neusholte en mondholte: Lucht komt ons lichaam binnen via de neusholte of de mondholte.
- In de neusholte wordt de lucht verwarmd, vochtiger gemaakt en gezuiverd door het neusslijmvlies en de neusharen. Ook wordt de lucht gekeurd door het reukzintuig.
- Keelholte en strottenhoofd: De lucht verplaatst zich via de keelholte naar het strottenhoofd, waar de stembanden zich bevinden.
- Tijdens het slikken sluit het strotklepje de luchtpijp af en de huig de neusholte. Dit voorkomt dat voedsel en drinken in de luchtwegen terechtkomen, zodat je je niet verslikt.
- Luchtpijp: Na het strottenhoofd komt de lucht in de luchtpijp. Deze blijft open door kraakbeenringen (hoefijzervormige structuren). De luchtpijp is ook bekleed met slijmvlies en trilhaarcellen die vuil en bacteriën afvoeren richting de keelholte.
- Bronchiën en bronchiolen: De luchtpijp splitst zich in twee grote takken, de bronchiën, die elk naar een long gaan. Deze bronchiën vertakken zich verder in steeds kleinere buisjes, de bronchiolen (ook wel luchtpijptakjes genoemd). Ook de bronchiën blijven open door kraakbeenringen.
- Longblaasjes: Aan het einde van de bronchiolen bevinden zich de longblaasjes. Dit zijn hele kleine zakjes die omgeven zijn door haarvaten. Hier vindt de gaswisseling plaats: zuurstof wordt opgenomen in het bloed en koolstofdioxide wordt afgegeven om uitgeademd te worden.
Hoe inademing werkt:
Inademing is een actief proces waarbij spieren samentrekken:
- Het middenrif (een platte spier die de borstholte van de buikholte scheidt) beweegt naar beneden.
- De spieren tussen je ribben trekken samen, waardoor je ribben omhoog en naar buiten gaan.
Hierdoor wordt de ruimte in je borstkas en dus in je longen groter. Wanneer de ruimte in je longen groter wordt, wordt de luchtdruk binnen je longen lager dan de luchtdruk buiten je lichaam. Dit komt omdat er meer ruimte is voor dezelfde hoeveelheid lucht, waardoor de lucht minder samengeperst is en de druk daalt. Omdat lucht altijd van een hogere naar een lagere druk stroomt, stroomt de lucht vervolgens in je longen. Dit is hoe inademing werkt; de lucht wordt als het ware naar binnen gezogen.
Uitademing is meestal een passief proces waarbij de spieren ontspannen, het middenrif omhoog beweegt en de ribben naar beneden gaan. Hierdoor wordt de ruimte in de borstkas kleiner, de druk in de longen hoger dan buiten, en stroomt de lucht naar buiten.
Biologie