Een dominante strategie is een keuze die een speler maakt om het beste resultaat voor zichzelf te behalen, ongeacht wat de andere speler doet. Het is de strategie die altijd de hoogste opbrengst oplevert voor die speler, ongeacht de acties van de tegenstander.
Om een dominante strategie in een speltheorie matrix te bepalen, volg je de volgende stappen:
- Analyseer één speler tegelijk: Begin met de eerste speler en bekijk zijn mogelijke keuzes.
- Bekijk de scenario's van de tegenstander: Stel je voor dat de tegenstander elk van zijn mogelijke keuzes maakt.
- Bepaal de beste reactie: Voor elk scenario van de tegenstander, bepaal welke keuze de huidige speler de hoogste opbrengst (winst) oplevert. Let op: een hoger getal betekent meestal een hogere winst; een negatief getal betekent verlies.
- Identificeer de dominante strategie: Als er één specifieke keuze is die de huidige speler altijd maakt, ongeacht de keuze van de tegenstander, dan is dat de dominante strategie voor die speler. Als de beste keuze van de speler verandert afhankelijk van wat de tegenstander doet, dan heeft die speler geen dominante strategie.
- Herhaal voor de andere speler(s): Voer dezelfde stappen uit voor elke andere speler in de matrix.
Voorbeeld:
Stel je hebt een matrix met twee bedrijven, IC en Farbo, die prijzen kiezen. De getallen in de matrix stellen de winsten voor (eerste getal voor IC, tweede voor Farbo).
| Farbo: €13,20 | Farbo: €12,00 | Farbo: €10,80 |
|---|
| IC: €12,10 | IC: 15,4, F: 25,6 | IC: 5,6, F: 27,0 | IC: -4,3, F: 22,6 |
| IC: €11,00 | IC: 15,2, F: 11,3 | IC: 8,0, F: 16,0 | IC: 0,8, F: 14,9 |
| IC: €9,90 | IC: 10,1, F: -2,9 | IC: 5,6, F: 5,0 | IC: 1,0, F: 7,2 |
Bepalen van de dominante strategie voor IC:
- Als Farbo kiest voor €13,20: IC kiest voor €12,10 (winst 15,4, want 15,4 > 15,2 en 15,4 > 10,1).
- Als Farbo kiest voor €12,00: IC kiest voor €11,00 (winst 8,0, want 8,0 > 5,6 en 8,0 > 5,6).
- Als Farbo kiest voor €10,80: IC kiest voor €9,90 (winst 1,0, want 1,0 > -4,3 en 1,0 > 0,8).
De beste keuze van IC verandert afhankelijk van wat Farbo doet. Daarom heeft IC geen dominante strategie.
Bepalen van de dominante strategie voor Farbo:
- Als IC kiest voor €12,10: Farbo kiest voor €12,00 (winst 27,0, want 27,0 > 25,6 en 27,0 > 22,6).
- Als IC kiest voor €11,00: Farbo kiest voor €12,00 (winst 16,0, want 16,0 > 11,3 en 16,0 > 14,9).
- Als IC kiest voor €9,90: Farbo kiest voor €10,80 (winst 7,2, want 7,2 > -2,9 en 7,2 > 5,0).
De beste keuze van Farbo verandert afhankelijk van wat IC doet. Daarom heeft Farbo geen dominante strategie.
Gevangenendilemma:
Een gevangenendilemma is een situatie in de speltheorie waarbij spelers rationeel handelen en voor hun eigen belang kiezen, maar de uitkomst voor beide spelers samen niet optimaal is. Een belangrijk kenmerk van een gevangenendilemma is dat beide spelers een dominante strategie hebben die leidt tot een uitkomst die voor hen samen minder gunstig is dan een andere mogelijke uitkomst.
In het bovenstaande voorbeeld van IC en Farbo hebben we geconcludeerd dat geen van beide bedrijven een dominante strategie heeft. Omdat de aanwezigheid van dominante strategieën voor beide spelers een cruciaal kenmerk is van een gevangenendilemma, kunnen we stellen dat deze specifieke situatie geen gevangenendilemma is. De beste keuze van elke speler hangt af van de keuze van de ander, wat de situatie complexer maakt dan een klassiek gevangenendilemma.
Bedrijfseconomie
Economie