Wat zijn de circulatiesystemen bij dieren?

Dieren hebben verschillende manieren om stoffen door hun lichaam te transporteren.

Sommige organismen, zoals eencellige organismen, hebben helemaal geen bloedsomloop. Zij nemen zuurstof op en geven koolstofdioxide af via diffusie, een proces waarbij stoffen zich verplaatsen van een gebied met een hoge concentratie naar een gebied met een lage concentratie.

De dieren die wel een bloedsomloop hebben, kunnen deze onderverdelen in twee hoofdtypen:

• Open bloedsomloop: Hierbij stroomt het bloed gedeeltelijk vrij door het lichaam, buiten de bloedvaten, in open ruimtes. Het hart pompt het bloed de aorta in, waarna het door de lichaamsholte stroomt en uiteindelijk weer terugkeert naar het hart. Dit systeem is minder efficiënt voor zuurstoftransport; dieren zoals sprinkhanen gebruiken hiervoor speciale buisjes, de tracheeën. Het is vooral geschikt voor het transport van voedingsstoffen.
• Gesloten bloedsomloop: Bij dit systeem blijft al het bloed altijd binnen een gesloten netwerk van bloedvaten. Het hart (of meerdere 'hulpharten', zoals bij een regenworm) pompt het bloed door deze vaten, wat zorgt voor een efficiëntere verdeling van stoffen door het lichaam.

Binnen de gesloten bloedsomloop zijn er ook weer twee varianten:

• Enkelvoudige bloedsomloop: Hierbij gaat het bloed per complete omloop maar één keer door het hart. Bij een vis pompt het hart (met een boezem en een kamer) het bloed naar de kieuwen. Daar neemt het bloed zuurstof op en geeft het koolstofdioxide af. Het zuurstofrijke bloed stroomt vervolgens direct door naar de rest van de organen in het lichaam, zonder eerst terug te keren naar het hart.
• Dubbele bloedsomloop: Bij een dubbele bloedsomloop, zoals bij mensen, gaat het bloed per complete omloop twee keer door het hart. Het bloed wordt eerst naar de longen gepompt (kleine bloedsomloop) en daarna, nadat het zuurstof heeft opgenomen, opnieuw door het hart naar de rest van het lichaam gepompt (grote bloedsomloop). Dit zorgt voor een efficiëntere zuurstofvoorziening van de organen.