Oefen de examens van de afgelopen 8 jaar, met uitleg van docenten bij elke vraag
Extra uitleg en oefenen bij elk onderwerp uit je examen
Loop je vast? Ainstein, je AI-tutor, kijkt met je mee en helpt je verder
Sommige levensmiddelen kunnen langer houdbaar worden gemaakt door ze te verhitten. Door verhitting zullen de meeste bacteriën in deze levensmiddelen afsterven. Hoe langer er wordt verhit, hoe meer bacteriën er afsterven.
Bij een bepaald type worst is in figuur 1 het aantal levende bacteriën per gram worst uitgezet tegen de verhittingstijd in minuten. Daarbij is de verhittingstemperatuur$70^{\circ} \mathrm{C}. In deze figuur, die vergroot op de uitwerkbijlage staat, is op de verticale as een logaritmische schaalverdeling gebruikt.
figuur 1
4 punten
Open vraag
Vaak worden worsten veel langer dan een paar minuten verhit. Als een verhitting onder de$100^{\circ} \mathrm{C}heeft plaatsgevonden, noemt men dit pasteurisatie. De onderzoeksorganisatie TNO heeft richtlijnen opgesteld voor het pasteurisatieproces. Hiermee kan een slager die zelf worst maakt, bepalen welke verhittingstemperatuur en verhittingstijd nodig zijn.
In figuur 2 zie je de verhittingstemperaturen en verhittingstijden van worsten met diameters$dvan40tot en met140 \text{ mm}met tussenstappen van20 \text{ mm}. Deze figuur staat ook op de uitwerkbijlage.
figuur 2
In de figuur op de uitwerkbijlage kun je aflezen dat een worst met een diameter van100 \text{ mm}bij een verhittingstemperatuur van$80^{\circ} \mathrm{C}een verhittingstijd van145 \text { minuten}nodig heeft.
Een veelgebruikte verhittingstemperatuur is$75^{\circ} \mathrm{C}.
Teken in het assenstelsel op de uitwerkbijlage met behulp van figuur 2 een grafiek waarin de verhittingstijd is uitgezet tegen de diameter bij een verhittingstemperatuur van$75^{\circ} \mathrm{C}.
Beoordeling
Voorbeeld van een juiste grafiek:
➤ Indien correct 2 punten:
➤ Indien correct 1 punt:
➤ Indien correct 1 punt:
Opmerkingen
•De verhittingstijden mogen worden afgelezen met een marge van 5 minuten.
•Als de afgelezen verhittingstijden niet zijn opgeschreven, maar wel juist zijn getekend, hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.
•Als de diameter verticaal en de verhittingstijd horizontaal uitgezet is, hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.
•De grafiek mag ook uitsluitend vanaf diameter 40 tot en met diameter 140 zijn getekend.
•Als de grafiek is doorgetrokken naar (0, 0), hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.
•Als een kandidaat de waarden van de verhittingstijden opgeschreven heeft en hierbij fouten heeft gemaakt, maar de verhittingstijden wel juist getekend heeft, hiervoor geen scorepunten in mindering brengen.
•Bij het eerste antwoordelement voor elk foutief getekend punt of fout in de opgeschreven verhittingswaarden 1 scorepunt in mindering brengen tot een maximum van 2 scorepunten.
Op deze pagina behandelen we vraag 20 van het centraal examen wiskunde A havo 2019 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Pasteurisatie, en is 4 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
Oude antwoorden terugzien
Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden