Leerdoelen
•je kunt substitutie- en additiereacties uitleggen en herkennen
•je kunt verschillende methoden voor de productie van ethanol beschrijven
•je kunt de rol van broom als reagens op dubbele bindingen uitleggen
Substitutiereacties
Een substitutiereactie is een chemische reactie waarbij een atoom of atoomgroep in een koolstofverbinding wordt vervangen door een ander atoom of atoomgroep. Deze reacties verlopen alleen in aanwezigheid van UV-licht, wat betekent dat ze endotherm zijn en energie nodig hebben om te voltrekken.
Voorbeeld: chloorethaan
Chloorethaan (
Isomerie
Bij substitutiereacties kunnen isomeren ontstaan, wat betekent dat er verschillende structuurformules mogelijk zijn met dezelfde molecuulformule. Bijvoorbeeld, bij de reactie van propaan met chloor kunnen zowel 1-chloorpropaan als 2-chloorpropaan ontstaan.
Additiereacties
Een additiereactie vindt plaats bij alkenen, waarbij de dubbele binding tussen koolstofatomen openklapt en nieuwe atomen of groepen worden toegevoegd. Dit resulteert in de vorming van een enkele binding.
Voorbeeld: chloorethaan
Chloorethaan kan ook worden gemaakt door een additiereactie van etheen met waterstofchloride (
Andere additiereacties
1,2-dichloorethaan: etheen reageert met Cl₂ om 1,2-dichloorethaan te vormen.
Ethanol: Etheen reageert met water (H₂O) om ethanol te vormen. Dit is een voorbeeld van de additie van water aan een alkeen, wat resulteert in een alkanol.
Productie van ethanol
Ethanol kan ook worden geproduceerd door de vergisting van glucose (
Broom als reagens
Broom is een reagens dat wordt gebruikt om dubbele bindingen tussen koolstofatomen aan te tonen. Een oplossing van broom in water is geelbruin. Bij een reactie met een onverzadigde verbinding addeert het broom aan de dubbele binding, waardoor de oplossing kleurloos wordt.
