Wat is een kenmerk van een ontledingsreactie?
Leerdoelen
•Je kunt een ontledingsreactie herkennen
•Je kunt een ontledingsreactie omschrijven
•Je kunt drie soorten ontledingsreacties benoemen
Wat is een ontledingsreactie?
Een ontledingsreactie is een chemische reactie waarbij één enkele beginstof wordt afgebroken tot meerdere reactieproducten. Deze beginstof is altijd een verbinding die bestaat uit twee of meer verschillende elementen. Meestal zijn ontledingsreacties endotherm. Een klassiek voorbeeld van een ontledingsreactie is de ontleding van calciumcarbonaatin een kalkoven.
Voorbeeld: ontleding van calciumcarbonaat
In een kalkoven worden schelpen, die voornamelijk uit calciumcarbonaat bestaan, verhit tot ongeveer 1000 graden Celsius. Tijdens dit proces valt calciumcarbonaat uiteen in calciumoxideen koolstofdioxide. Dit proces is belangrijk omdat calciumoxide wordt gebruikt om specie te maken voor metselwerk. Dit heeft de volgende reactievergelijking:
Bij deze reactie moet de massabalans kloppen: het aantal atomen van elk element aan de linkerkant van de pijl moet gelijk zijn aan het aantal aan de rechterkant. In dit geval is er één calciumatoom, één koolstofatoom, en drie zuurstofatomenaan beide zijden.
Soorten ontledingsreacties
Er zijn drie hoofdtypen ontledingsreacties, elk met een eigen energiebron:
1.Thermolyse: Hierbij is warmte nodig om de verbinding te ontleden. Het woord 'thermo' betekent warmte en 'lyse' betekent knippen. Een voorbeeld is de ontleding van calciumcarbonaat in een kalkoven.
2.Fotolyse: Licht is de energiebron die nodig is om de verbinding te ontleden. Dit is ook een endotherme reactie, wat betekent dat er energie nodig is om de reactie te laten plaatsvinden.
3.Elektrolyse: Elektriciteit wordt gebruikt om de verbinding op te splitsen. Een bekend voorbeeld is de elektrolyse van water.
Voorbeeld: elektrolyse van water
De elektrolyse van water is een proces waarbij waterwordt ontleed in de elementen waterstofen zuurstofmet behulp van elektriciteit.
Bij de elektrolyse van water is het belangrijk om de massabalans te behouden. Twee watermoleculenworden ontleed in twee waterstofmoleculenen één zuurstofmolecuul. De verhouding van de geproduceerde gassen is twee delen waterstof tot één deel zuurstof. Voor gassen geldt dat de molverhouding gelijk is aan de volumeverhouding. Dit heeft de volgende reactievergelijking:
