Van nature wordt de huid bruin onder invloed van de zon. Bij de natuurlijke bruinkleuring van de huid spelen melaninen een belangrijke rol. Deze groep stoffen wordt in het lichaam vooral gesynthetiseerd uit de aminozuren tyrosine en cysteïne. Op de uitwerkbijlage is een mogelijke structuurformule van feomelanine weergegeven.
Bij de vorming van een molecuul van deze stof worden van twee cysteïne eenheden uitsluitend H-atomen afgesplitst.
Om ook zonder zon de huid te bruinen, kan een zelfbruiner worden gebruikt. Dat is meestal een crème die DHA bevat (figuur 1).
DHA is een klein acyclisch koolhydraat.
Wanneer een oplossing van DHA langzaam wordt ingedampt, vormt zich een dimeer. Het O-atoom van een OH-groep van het ene molecuul DHA valt hierbij als nucleofiel aan op het C-atoom van de$\mathrm{C}=\mathrm{O}-groep van het andere molecuul DHA. Deze reactie kan ook worden opgevat als de additie van een OH-groep aan de C=O-groep. Omdat dit tweemaal gebeurt, vormt zich het cyclische dimeer van DHA (figuur 2).
Geef op de uitwerkbijlage bij elk O-atoom met een cijfer aan of deze afkomstig is uit een$\mathrm{C}=\mathrm{O}-groep of uit een OH -groep van DHA .
Gebruik hiervoor de volgende cijfers:
1.voor een O-atoom afkomstig uit een$\mathrm{C}=\mathrm{O}-groep van DHA.
2.voor een O-atoom afkomstig uit een OH-groep van DHA.
Op deze pagina behandelen we vraag 15 van het centraal examen scheikunde vwo 2026 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van DHA en zelfbruiners, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
