Vraag 27

Met opgeheven hoofd je examens in

Oefen de examens van de afgelopen 8 jaar, met uitleg van docenten bij elke vraag
Extra uitleg en oefenen bij elk onderwerp uit je examen
Loop je vast? Ainstein, je AI-tutor, kijkt met je mee en helpt je verder

Yoghurt is een product dat wordt gemaakt van melk. De industriële productie van yoghurt verloopt in een aantal stappen. Bij de eerste stap wordt verse melk door centrifugeren gescheiden in drie stofstromen: vaste deeltjes, room en magere melk. Magere melk bevat voornamelijk suikers, eiwitten en water. De room bestaat voor een groot deel uit vet en blijft daarom drijven op de magere melk. Een doorsnede van de centrifuge is in figuur 1 weergegeven.

De centrifuge bevat een stapel schijven met gaten die zeer snel ronddraaien en zo melk scheiden in vaste deeltjes, room en magere melk.

Deze drie stofstromen worden afzonderlijk afgetapt op de plekken die in figuur 1 zijn aangeduid met 1, 2 of 3.

3 punten

Open vraag

Yoghurt wordt gemaakt met een mengsel van magere melk en room.

Op een zeker moment worden hieraan twee bacteriesoorten toegevoegd.

Uit onderzoek blijkt dat deze twee bacteriesoorten elkaar stimuleren, waardoor het melkmengsel wordt omgezet tot yoghurt. Tijdens dit proces zetten de bacteriën lactose$(\mathrm{C}_{12} \mathrm{H}_{22} \mathrm{O}_{11})met water om tot melkzuur$(\mathrm{C}_{3} \mathrm{H}_{6} \mathrm{O}_{3}). Zie reactie 1. De bacteriën gebruiken de energie die bij deze omzetting vrijkomt.

\mathrm{C}_{12} \mathrm{H}_{22} \mathrm{O}_{11}(\mathrm{aq})+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}(\mathrm{l}) \rightarrow 4 \mathrm{C}_{3} \mathrm{H}_{6} \mathrm{O}_{3}(\mathrm{aq})

(reactie 1)

De vormingswarmte van$\mathrm{C}_{12} \mathrm{H}_{22} \mathrm{O}_{11}bedraagt$-22{,}26 \cdot 10^{5} \mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1}en die van$\mathrm{C}_{3} \mathrm{H}_{6} \mathrm{O}_{3}bedraagt$-7{,}00 \cdot 10^{5} \mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1}.

Bereken de reactiewarmte van reactie 1 in joule per mol melkzuur.

Gebruik Binas-tabel 57 of ScienceData-tabel 9.2.

Beoordeling

\begin{itemize} \item[27] maximumscore 3 Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

(\frac{1}{4} \times 22,26+\frac{1}{4} \times 2,86-7,00) \cdot 10^{5}=-0,72 \cdot 10^{5}(\mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1})

\begin{aligned} & (-E_{\text {begin }}+E_{\text {eind }}=\right. \\ & -\left[\frac{1}{4} \times(-22,26 \cdot 10^{5})+\frac{1}{4} \times(-2,86 \cdot 10^{5})\right]+\left[(-7,00 \cdot 10^{5})\right]=-0,72 \cdot 10^{5}(\mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1}) \end{aligned}

\begin{aligned} & (-E_{\text {begin }}+E_{\text {eind }}=\right. \\ & -\left[(-22,26 \cdot 10^{5})+(-2,86 \cdot 10^{5})\right]+\left[4 \times(-7,00 \cdot 10^{5})\right]= \\ & -2,88 \cdot 10^{5} \text { (joule per } 4 \text { mol melkzuur) } \end{aligned}

Dat is per mol melkzuur

\frac{-2,88 \cdot 10^{5}}{4}=-0,72 \cdot 10^{5}(\mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1})

\begin{itemize} \item[-] absolute waardes van de vormingswarmtes \item[-] juiste verwerking van de coëfficiënten \item[-] de rest van de berekening \end{itemize} Opmerking Een antwoord als het volgende goedrekenen:

\frac{1}{4} \times 22,26+\frac{1}{4} \times 2,86-7,00=-0,72 \cdot 10^{5}(\mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1})

Opmerking

Een antwoord als het volgende goedrekenen:

\frac{1}{4} \times 22,26+\frac{1}{4} \times 2,86-7,00=-0,72 \cdot 10^{5}(\mathrm{~J} \mathrm{~mol}^{-1})

Oefen vraag

Examenroute

Alle onderwerpen die je voor je examen moet kennen op een rijtje gezet.

Bekijk examenroute

Op deze pagina behandelen we vraag 27 van het centraal examen scheikunde havo 2026 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Yoghurt, en is 3 punten waard.

Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.

Daarnaast kun je:

Oude antwoorden terugzien
Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden