Tekststructuren

Leerdoelen

•Je kent en herkent vaste tekststructuren.

Algemene opbouw van zakelijke teksten

Een zakelijke tekst heeft meestal een vaste opbouw, die bestaat uit drie delen:

•Inleiding: hier introduceert de schrijver het onderwerp en probeert hij of zij de aandacht van de lezer vast te houden.

•Middenstuk: dit deel bevat de inhoudelijke informatie over het onderwerp.

•Slot: in het slot maakt de schrijver een afronding, die kan bestaan uit een conclusie, samenvatting of herhaling van het standpunt. Belangrijk: Er mag geen nieuwe informatie in het slot staan!

Het herkennen van structuren

Argumentatiestructuur

1.Inleiding: de schrijver presenteert zijn of haar standpunt.

2.Middenstuk: hier komen de argumenten en eventueel een tegenargument met de weerlegging.

3.Slot: de schrijver herhaalt het standpunt en geeft een samenvatting van de sterke argumenten.

4.Hoofdgedachte: het standpunt, mogelijk met een sterk argument of een weerlegging.

Aspectenstructuur

1.Inleiding: het onderwerp wordt geïntroduceerd.

2.Middenstuk: verschillende aspecten van het onderwerp worden besproken.

3.Slot: een samenvatting van de besproken aspecten volgt.

4.Hoofdgedachte: het onderwerp als samenvatting van de verschillende aspecten.

Probleem-oplossingsstructuur

1.Inleiding: een probleem wordt geschetst.

2.Middenstuk: de gevolgen, oorzaken en mogelijke oplossingen worden besproken.

3.Slot: een aanbeveling of samenvatting van de beste oplossing.

4.Hoofdgedachte: probleem, gevolgen en oorzaken met een aanbeveling.

Verklaringsstructuur

1.Inleiding: een verschijnsel wordt gepresenteerd.

2.Middenstuk: kenmerken, voorbeelden, oorzaken en redenen worden besproken.

3.Slot: een samenvatting van het verschijnsel en de kenmerken.

4.Hoofdgedachte: samenvatting van het verschijnsel, de kenmerken en de verklaringen.

Verleden-heden-toekomststructuur

1.Inleiding: een onderwerp met situaties vroeger en nu.

2.Middenstuk: een vergelijking wordt gemaakt tussen het verleden en het heden.

3.Slot: eventuele vooruitblik of conclusie.

4.Hoofdgedachte: de situatie van vroeger en nu, met een vooruitblik.

Voor- en nadelenstructuur

1.Inleiding: een vraag of stelling.

2.Middenstuk: voor- en nadelen worden gepresenteerd.

3.Slot: een afweging of conclusie.

4.Hoofdgedachte: de vraag of stelling en de belangrijkste voor- en nadelen.

Vraag- en antwoordstructuur

1.Inleiding: hier wordt een vraag gepresenteerd.

2.Middenstuk: het antwoord op de vraag wordt gegeven.

3.Slot: een samenvatting of conclusie.

4.Hoofdgedachte: antwoord op de vraag of een conclusie.

Hoofdgedachte formuleren

De hoofdgedachte van een tekst is de samenvatting van de inhoud in één zin. Het is belangrijk dat deze hoofdgedachte de structuur van de tekst weerspiegelt. Dit kan soms een lange en complexe zin zijn, maar het doel is dat het een duidelijke samenvatting geeft van wat je hebt gelezen.