Leesstrategieën
In deze les bespreken we verschillende leesstrategieën die je kunt toepassen om teksten beter te begrijpen. Het doel van deze strategieën is om je leesvaardigheid te verbeteren, zodat je teksten effectief kunt doorgronden en analyseren.
Oriënterend lezen
De eerste stap in het proces van tekstbegrip is oriënterend lezen. Dit houdt in dat je de tekst in grote lijnen bekijkt voordat je deze daadwerkelijk gaat lezen. Hier zijn enkele elementen om op te letten:
•Titel - wat zegt de titel over het onderwerp van de tekst?
•Afbeeldingen - staat er een afbeelding bij? Hoe ondersteunt deze de tekst?
•Bron - wie heeft de tekst geschreven en in welke context?
•Visuele aspecten - zijn er diagrammen of grafieken die belangrijke informatie geven?
Na deze eerste stap lees je de inleiding, omdat deze vaak het doel en het onderwerp van de tekst duidelijk maakt. Je moet voor jezelf het onderwerp van de tekst bepalen in één of enkele woorden. Vermijd lange zinnen, want het onderwerp is de kern van de tekst.
Globaal lezen
Na het oriënterend lezen ga je verder met globaal lezen. Dit houdt in dat je de eerste en de laatste zin van elke alinea leest. De redenen om dit te doen zijn:
•De eerste en laatste zinnen bevatten vaak de kernzin.
•De kernzin bevat de hoofdboodschap van die alinea.
•De hoofdboodschap kan een standpunt, argument of conclusie zijn.
Door alleen deze zinnen te lezen, krijg je een goed overzicht van de inhoud van de tekst en kun je de deelonderwerpen en de tekstopbouw analyseren. Je kunt ook de tekststructuur vaststellen: is het een probleem-oplossingsstructuur of een andere vorm?
Intensief lezen
De derde stap is intensief lezen, waar je gedetailleerd door de tekst gaat om alles tot je te nemen. Dit is ook de fase waarin je de hoofdgedachte van de tekst bepaalt. De hoofdgedachte is een samenvatting van de tekst in één zin.
Tijdens het intensief lezen is het belangrijk om te letten op de tekststructuur die je eerder hebt vastgesteld. Je samenvatting moet deze structuur weerspiegelen.
Bijvoorbeeld:
Als de tekst een probleem-oplossingsstructuur volgt, moet je in je samenvatting zowel het probleem als de oplossing noemen.
Kritisch lezen
Bij het lezen van zakelijke teksten is het essentieel om kritisch te lezen. Dit betekent dat je jezelf vragen stelt zoals:
•Is de informatie betrouwbaar?
•Komt de schrijver met aannemelijke argumenten?
•Moet ik het eens zijn met wat de schrijver zegt?
Kritisch lezen is belangrijk voor alle soorten teksten om ervoor te zorgen dat je niet alleen de inhoud begrijpt, maar deze ook grondig analyseert.
