Leerdoelen
•Je kunt tekstdoelen herkennen en weet hoe je met de verschillende tekstdoelen moet omgaan.
Wat is een tekstdoel?
De schrijver van een tekst heeft altijd een bepaald doel met het schrijven van de tekst. Hij denkt eerst na over wat hij wil bereiken met zijn tekst en voor welk publiek hij schrijft. Het tekstdoel beïnvloedt hoe je de tekst leest en interpreteert. Door het doel te herkennen, kun je je leeshouding aanpassen en kritisch omgaan met de informatie.
De vijf belangrijkste tekstdoelen
Informeren
Doel: de schrijver wil dat je iets te weten komt.
•Voorbeelden: studieboek, nieuwsbericht, folder.
•Bijvoorbeeld een folder over medicijngebruik.
Amuseren
Doel: de schrijver wil dat je vermaakt of geraakt wordt.
•Voorbeelden: gedicht, rap, column.
•Bijvoorbeeld een grappig gedicht.
Overtuigen
Doel: de schrijver wil dat je zijn mening overneemt.
•Voorbeelden: ingezonden brief, betoog, recensie.
•Bijvoorbeeld een recensie waarin de schrijver je overtuigt een bepaalde film te zien.
Activeren
Doel: de schrijver wil dat je daadwerkelijk iets gaat doen.
•Voorbeelden: advertentie, uitnodiging, reclame.
•Bijvoorbeeld een advertentie die je aanspoort om je te laten vaccineren.
Opiniëren
Doel: de schrijver wil je laten nadenken over een bepaald onderwerp.
Kenmerk: vaak worden meerdere meningen naast elkaar gezet, inclusief een minder sterk geformuleerde mening van de schrijver.
•Voorbeelden: essay, discussiestuk.
•Bijvoorbeeld een essay waarin verschillende meningen over een onderwerp worden gepresenteerd.
Belang van herkennen van tekstdoelen
Het herkennen van het tekstdoel is belangrijk omdat:
•Je kunt voorkomen dat je misleid wordt door de schrijver.
•Je kritisch kunt omgaan met de informatie en deze controleren.
•Je leeshouding kunt aanpassen op basis van het doel van de tekst.
•Je kunt tekstdoelen van elkaar onderscheiden, zelfs als ze op elkaar lijken of gecombineerd voorkomen.
