Incongruentie

Leerdoelen

•Je kunt incongruentie herkennen in zinnen en corrigeren.

Wat is incongruentie?

Incongruentie verwijst naar een grammaticale fout waarbij de persoonsvorm en het onderwerp niet met elkaar overeenkomen in persoon of getal. Dit betekent dat ze afwijken in hun grammaticale eigenschappen. Om dit te begrijpen, is het belangrijk om helder te zijn over wat we verstaan onder getal en persoon.

Wat zijn getal en persoon?

Getal kan enkelvoud of meervoud zijn.

•Enkelvoud: ik, jij, hij, zij, het

•Meervoud: wij, jullie, zij

Persoon verwijst naar de rol van het onderwerp in de zin:

•Eerste persoon: ik (en wij)

•Tweede persoon: jij (en jullie)

•Derde persoon: hij, zij, het (en hun meervoudsvormen)

Voorbeelden van incongruentie

Voorbeeld 1: enkelvoud vs. meervoud

Een vaak voorkomende incongruentie kan worden geïllustreerd met de zin: "Een klein deel van de leerlingen willen liever een zak chips als lunch dan een bak sla."

Hier is het onderwerp "een klein deel", wat enkelvoud is.

De correcte formulering zou zijn: "Een klein deel van de leerlingen wil liever een zak chips als lunch dan een bak sla."

Voorbeeld 2: percentage en delingen

Dezelfde regel geldt voor zinnen met woorden als "percentage" of "tiende".

Bijvoorbeeld: "Een tiende van de leerlingen hebben hun huiswerk niet gemaakt." Ook hier is sprake van incongruentie.

Correct is: "Een tiende van de leerlingen heeft zijn huiswerk niet gemaakt."

Voorbeeld 3: het woord "media"

Een ander probleem ontstaat bij het gebruik van woorden zoals media. "Media" is meervoud, terwijl "medium" het enkelvoud is. Zo is de zin: "Voor de zoveelste keer krijgt de media de schuld" grammaticaal incorrect.

De juiste vorm is: "Voor de zoveelste keer krijgen de media de schuld."

Voorbeeld 4: musea

Laten we ook het woord musea bekijken. In de zin "De musea in de stad is prachtig," spreekt het woord "musea" over meer dan één museum.

De correcte formulering zou zijn: "De musea in de stad zijn prachtig."

Verkeerde identificatie van het onderwerp

Een andere veelvoorkomende fout betreft het niet juist identificeren van het onderwerp van de zin.

Voorbeeld 5: aanvraag om stilte

In de zin, "De leerlingen werden gevraagd stilletjes het lokaal te verlaten," lijkt "de leerlingen" het onderwerp. De vraag is wie hier de vragende partij is. Het zijn niet de leerlingen zelf; ze zijn hier het meewerkend voorwerp.

De correcte zin zou moeten zijn: "Aan de leerlingen werd gevraagd stilletjes het lokaal te verlaten."