Leerdoelen
•Je kunt het verschil uitleggen tussen een argumentatiestructuur en een argumentatieschema.
•Je kunt de vier besproken argumentatiestructuren herkennen.
Argumentatiestructuur
Een argumentatiestructuur is een visuele weergave van een argumentatie met behulp van blokken en pijlen. Het doel hiervan is om de logische opbouw van een redenering op een overzichtelijke manier weer te geven. Denk aan een soort bouwtekening van een argument. De pijlen geven de richting van de ondersteuning aan:
•Als je van een standpunt naar een argument leest (van boven naar beneden), vul je bij de pijl het woord "want" in.
•Als je van een argument naar een standpunt leest (van beneden naar boven), vul je het woord "dus" in.
Argumentatieschema
Een argumentatieschema is, ondanks de naam, géén schematische weergave. Het beschrijft juist het inhoudelijke verband tussen een argument en een standpunt. Denk hierbij aan verbanden op basis van:
•oorzaak of gevolg (bijvoorbeeld: "Het regent [oorzaak], dus de straat is nat [gevolg]").
•autoriteit (bijvoorbeeld: "De dokter zegt dat je moet rusten [autoriteit], dus rusten is goed voor je").
•kenmerk (bijvoorbeeld: "Dit is een VWO-boek [kenmerk], dus het is uitdagend").
De belangrijkste argumentatiestructuren
De enkelvoudige argumentatie
De enkelvoudige argumentatie is de meest simpele structuur: er is één standpunt en dit standpunt wordt ondersteund door één enkel argument.
Meervoudige argumentatie
Als een standpunt door meerdere argumenten wordt ondersteund, spreken we van een meervoudige argumentatie. Hierbij zijn er drie veelvoorkomende varianten.
Onderschikkende argumentatie
Bij een onderschikkende argumentatie volgt het ene argument uit het andere argument, en dat argument ondersteunt op zijn beurt weer het standpunt. Je kunt de argumenten als het ware 'onder elkaar' plaatsen, als een keten van bewijs.
Nevenschikkende argumentatie
Nevenschikkende argumentatie betekent dat er meerdere argumenten zijn die naast elkaar staan en elk afzonderlijk het standpunt ondersteunen. Deze argumenten zijn onafhankelijk van elkaar; als één argument wegvalt, blijven de andere argumenten nog steeds het standpunt ondersteunen. Je neef is je gelijke, en zo zijn de nevenschikkende argumenten elkaars gelijken in waarde voor het standpunt.
Nevenschikkende afhankelijke argumentatie
Soms zijn argumenten die naast elkaar staan (nevenschikkend) toch afhankelijke argumenten. Dit betekent dat ze elkaar nodig hebben om het standpunt te ondersteunen. Als een van deze argumenten wegvalt, is de ondersteuning voor het standpunt niet meer voldoende en blijft het standpunt niet overeind.
