Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen versnellen, vertragen en constante snelheid.
•Je kunt een s-t-diagram (afstand-tijd) en een v-t-diagram (snelheid-tijd) lezen en herkennen of iets versnelt, vertraagt of constant beweegt.
•Je kunt de gemiddelde snelheid uit beginsnelheid en eindsnelheid berekenen.
•Je kunt interpreteren of de beweging versneld of vertraagd is aan de hand van het teken van
•Je kunt uitleggen hoe versnellen of vertragen invloed heeft op de tijd die je nodig hebt om een afstand af te leggen.
Wat is versnelling?
Een versnelling betekent dat de snelheid verandert. Dit kan op twee manieren:
•De snelheid wordt groter → je versnelt
•De snelheid wordt kleiner → je vertraagt
Als je bijvoorbeeld begint met lopen en daarna gaat rennen, dan neemt je snelheid toe. Aan het einde ben je sneller dan aan het begin. Dat is versnellen. Als je moe wordt of moet stoppen, ga je juist langzamer. Dat heet vertragen.
Versnelling is dus geen constante snelheid, maar een beweging waarbij de snelheid verandert.
Eenheid en symbool van versnelling
Versnelling is een natuurkundige grootheid en hoort bij:
Symbool: a
Eenheid: meter per seconde kwadraat (m/s²)
Afstand-tijd-diagrammen (s-t-diagrammen)
In een s-t-diagram staat:
1.Horizontale as: tijd (t)
2.Verticale as: afstand (s)
•Bij versnellen wordt de grafiek steeds steiler. In dezelfde tijd wordt steeds een grotere afstand afgelegd.
•Bij een constante snelheid wordt elke seconde dezelfde afstand afgelegd. De grafiek is een rechte schuine lijn.
•Bij vertragen wordt de grafiek steeds minder steil. De afgelegde afstand per seconde wordt kleiner. De grafiek lijkt op een berg.
Snelheid-tijd-diagrammen (v-t-diagrammen)
In een v-t-diagram staat:
1.Horizontale as: tijd (t)
2.Verticale as: snelheid (v)
•Bij versnelling loopt de lijn schuin omhoog.
•Bij constante snelheid loopt de lijn horizontaal.
•Bij vertraging loopt de lijn schuin omlaag.
Gemiddelde snelheid
Soms wil je niet weten hoe snel je op één moment gaat, maar hoe snel je gemiddeld ging tijdens de hele beweging. Dat heet de gemiddelde snelheid.
De formule is:
Dit werkt hetzelfde als een gewoon gemiddelde: je telt twee snelheden bij elkaar op en deelt door twee.
Versnelling berekenen
De versnelling bereken je met de formule:
•Is de uitkomst positief → versnellen
•Is de uitkomst negatief → vertragen
Let op: deze formule lijkt op die van de gemiddelde snelheid, maar hier staat een min in plaats van een plus.
