Margriet Stolwijk
Onderzoekers hebben ontdekt dat de larven van een bepaalde kever zeer hoog kunnen springen in verhouding tot hun lengte. John en Imani onderzoeken dit.
Van een sprong is een stroboscopische foto gemaakt. Zie figuur 1. De larve is zes keer gefotografeerd tijdens de sprong. Het zwaartepunt Z van de larve is in ieder beeld aangegeven.
Imani maakt een\left(v,t\right)$v, t)-diagram van de snelheid tijdens het begin van de sprong. Het resultaat staat in figuur 2.
Imani wil met behulp van het diagram het vermogen van de larve gaan bepalen. Hiervoor heeft ze de gemiddelde resulterende kracht$F_{\text {res gem }}over de hele afzet nodig. Ze bepaalt daarvoor de afstand waarover de larve zich heeft afgezet.
Figuur 2 staat ook op de uitwerkbijlage.
John verwaarloost de zwaartekracht ten opzichte van de afzetkracht. Dus hij gebruikt$F_{\text {res }}=-F_{\text {afzet }}.
John constateert dat de resulterende kracht niet constant is tijdens de afzet. Hij vraagt zich af of hij de springende larve kan modelleren als een veer. Als de larve zich gedraagt als een gespannen veer die zich ontspant tijdens de afzet, zou er moeten gelden dat de maximale resulterende kracht$F_{\text {res max }}twee keer zo groot is als de gemiddelde resulterende kracht$F_{\text {res gem. }}Hij vindt het model acceptabel als blijkt dat de verhouding van die krachten tussenenuitkomt.
Figuur 2 staat nogmaals op de uitwerkbijlage.
Voer de volgende opdrachten uit:
•Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de maximale versnelling tijdens de afzet. Laat in de figuur zien hoe je aan je antwoord komt. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.
•Bereken$F_{\text {res max }}tijdens de afzet.
•Toon aan dat de larve zich binnen de marge van John volgens het model van een veer gedraagt.
Op deze pagina behandelen we vraag 17 van het centraal examen natuurkunde havo 2025 – tijdvak 1. Deze vraag is onderdeel van Springende larven, en is 5 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
De onderwerpen bij deze vraag zijn:
