Basen

Leerdoelen

•Je kunt de belangrijkste eigenschappen van basische oplossingen beschrijven.

•Je kunt uitleggen hoe de concentratie van een base de pH van een basische oplossing beïnvloedt.

Wat is een base?

In de scheikunde kom je veel zuren en basen tegen. Een base is een stof die het tegenovergestelde doet van een zuur. Waar een zuur een(een waterstofion) kan afstaan, kan een base zo’njuist opnemen. Basen zijn moleculaire stoffen. Wanneer je een base oplost in water, kan de oplossing stroom geleiden.

De pH-schaal en basen

De zuurgraad van een oplossing geven we aan met de pH-schaal. Deze schaal loopt meestal van 0 tot 14. Een pH van 7 is neutraal, zoals zuiver water. Oplossingen met een pH lager dan 7 zijn zuur. Basische oplossingen hebben een hoge pH; dat betekent dat hun pH altijd hoger is dan 7. Hoe hoger het getal op de pH-schaal boven de 7, hoe sterker de basische oplossing is.

De concentratie van een base in water beïnvloedt de pH sterk. Als je veel base toevoegt aan water, is de pH hoger dan wanneer je er weinig base in doet. Dit komt doordat meer base in de oplossing betekent dat er meeropgenomen kunnen worden, waardoor de oplossing sterker basisch wordt.

Belangrijke eigenschappen van basen

Basen hebben een aantal specifieke eigenschappen die je goed moet onthouden:

•Ze nemenop.

•De pH van een basische oplossing is altijd hoger dan 7.

•Het zijn moleculaire stoffen.

•Opgelost in water geleiden ze stroom.

•Ze reageren met vetten.

Bekende basen die je moet kennen

Voor je examens is het belangrijk dat je de volgende vier soorten basen kent:

•Zouten met hydroxide-ionen: Een hydroxide-ion heeft een negatieve lading. Deze negatieve lading maakt het aantrekkelijk voor een positiefom opgenomen te worden, zodat het ion neutraler wordt. Deze zouten komen voor in gootsteenontstopper.

•Zouten met oxide-ionen: Ook het oxide-ion is negatief geladen, zelfs twee keer. Dit maakt het een sterke ontvanger van. Deze zouten komen voor in ijzerroest.

•Zouten met een carbonaat-ion: Het carbonaat-ion is ook een twee keer negatief geladen ion datkan opnemen. Deze zouten komen voor in soda, kalksteen en ketelsteen.

•Ammoniak: Dit is een bekende base die geen ion is, maar een molecuul. Het stikstofatoom in ammoniak heeft echter een vrij elektronenpaar waarmee het eenkan binden. Ammoniak komt voor in ammonia.

Waarom basen zo handig zijn in schoonmaakmiddelen

Heb je je ooit afgevraagd waarom basen zo vaak in schoonmaakmiddelen zitten? Het antwoord is simpel: basen zijn heel goed in het verwijderen van vet! Ze reageren met vet en zorgen ervoor dat vet oplost. Dit maakt ze uitermate geschikt om vette oppervlakken schoon te maken. Daarom zijn de meeste schoonmaakmiddelen die je in de winkel vindt, zoals ontvetters en afwasmiddelen, basische oplossingen.