Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat massa is.
•Je kunt uitleggen wat volume is.
•Je kunt uitleggen wat de onderdompelmethode is.
•Je kunt rekenen met volume.
Bepalen van massa
Klaar om wat meer te leren over de beginselen van Natuurscheikunde? Laten we beginnen met het bepalen van de massa van een hoeveelheid stof. De massa van een stof is eigenlijk hoe zwaar het is en we kunnen dit bepalen met behulp van een weegschaal.
Een handig element op de weegschaal is de 'zero'-knop. Als je op deze knop drukt terwijl er iets op de weegschaal ligt, zal de weegschaal dat als nieuw nulpunt beschouwen. Dit is nuttig als je stoffen wilt toevoegen en wilt zien hoe zwaar het is wat je hebt toegevoegd.
Als we wegen, doen we dit in grammen of kilogrammen. Onthoud goed dat een kilogram gelijk is aan duizend gram, net zoals een kilometer duizend meter is. Altijd een eenheid achter je antwoord zetten!
Volume van een vloeistof
Laten we het vervolgens hebben over volume. Het volume vertelt ons over de hoeveelheid ruimte die een stof inneemt. Wat als we dit willen bepalen voor een hoeveelheid vloeistof? Daar hebben we een zogenaamde maatcilinder voor of een maatbeker. Een maatcilinder is een hoge buis, vaak van plastic of glas, met een schaalverdeling aan de zijkant.
Opgelet! Als je het volume van een vloeistof gaat meten, kijk dan niet zomaar aan de rand van het glas waar het lijntje komt en schrijf dat op. Nee, water en andere vloeistoffen hebben een oppervlaktetensie. Ze lopen een beetje omhoog bij het glas.
Dus hoe moet je wel meten? Zak een beetje door je knieën, zodat je op dezelfde hoogte zit als waar het water staat. Je ziet dan dat het water een beetje naar beneden loopt in een kuiltje. Het onderste punt van dat dalletje, dat is waar je de hoeveelheid afleest.
Kubieke decimeters en kubieke meters
Voor vaste stoffen gebruiken we kubieke decimeters of kubieke meters. Een kubieke decimeter is een blokje van 10 cm lang, 10 cm breed en 10 cm hoog. Een kubieke meter is datzelfde, alleen dan een meter bij een meter bij een meter.
Om de inhoud van een rechthoekig voorwerp te berekenen, gebruiken we de formule:
Volume = lengte * breedte * hoogte
Het is belangrijk dat alle eenheden hetzelfde zijn. Dus niet de lengte in centimeters, breedte in decimeters en hoogte in meters meten.
Onderdompelmethode
Ten slotte, hoe bereken je de inhoud of het volume van een voorwerp met een onregelmatige vorm, zoals een steen? We gebruiken de zogenaamde onderdompelmethode.
We bereiden een maatcilinder met water voor. We meten het waterniveau (de beginstand) voordat we de steen onderdompelen. Vervolgens dompelen we de steen onder, waarbij de steen het water verplaatst en het waterniveau stijgt. Het verschil tussen de eindstand van het water en de beginstand is het volume van de steen.
