Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat dichtheid is.
•Je kunt het volume van een stof berekenen met de onderdompelmethode.
•Je kunt het volume van een kubus berekenen.
•Je kunt de dichtheid van een stof berekenen met de formule.
•Je kunt uitleggen wanneer een voorwerp zinkt, zweeft of drijft in een vloeistof.
Wat is dichtheid?
Dichtheid geeft aan hoeveel massa er in een blokje van 1 cm³ past. Is dat blokje erg zwaar, dan heeft de stof een hoge dichtheid. Is het blokje licht, dan heeft de stof een lage dichtheid. De eenheid van dichtheid is gram per kubieke centimeter (g/cm³). Om de dichtheid van een stof te berekenen, gebruik je: dichtheid = massa / volume. Daarbij staat de massa in gram (g) en het volume in kubieke centimeter (cm³).
Volume bepalen
Kubus of rechthoekig voorwerp
Bij regelmatige vormen (zoals een kubus) reken je het volume uit met de formule: lengte × breedte × hoogte. Let goed op dat alle maten in dezelfde eenheid staan, bijvoorbeeld centimeters.
Onderdompelmethode
Bij onregelmatige voorwerpen gebruik je de onderdompelmethode. Je vult een maatcilinder met water en meet hoeveel milliliter erin zit. Vervolgens laat je het voorwerp voorzichtig in het water zakken en lees je opnieuw de stand af. Het verschil in milliliters is gelijk aan het volume in cm³ van het voorwerp (1 ml = 1 cm³).
Zinken, zweven of drijven
• zinken: De dichtheid van een voorwerp is groter dan de vloeistof waarin het ligt. • zweven: De dichtheid van het voorwerp is precies even groot als de vloeistof waarin het zich bevindt (komt in het midden van de vloeistof in evenwicht). • drijven: De dichtheid van het voorwerp is kleiner dan de vloeistof.
Waarom drijft een boot?
Een houten boot drijft omdat hout een lagere dichtheid heeft dan water. Bij een stalen schip zou je verwachten dat het zinkt, want staal heeft juist een hogere dichtheid. Maar er zit veel lucht in de romp, waardoor de totale gemiddelde dichtheid lager wordt dan dat van water. Daarom blijft het schip drijven.
