Wat wordt er bedoeld met macht?
Leerdoelen
•Je kunt de kernbegrippen macht, sociale ongelijkheid en sociale cohesie uitleggen.
Macht
Macht wordt gedefinieerd als het vermogen om het gedrag of denken van anderen dwingend te beïnvloeden. Het is een term die je misschien al kent, maar waarvan de officiële betekenis breder is dan vaak wordt gedacht. Macht kan formeel zijn, zoals in wetten vastgelegd, wat je bijvoorbeeld ziet bij ouders over hun kinderen, docenten over hun leerlingen, of de minister-president over de burgers. Echter, het bezitten van macht betekent niet automatisch dat deze macht door anderen wordt geaccepteerd of gerespecteerd. Wanneer macht door anderen wordt geaccepteerd, spreken we van gezag.
Er bestaat ook een onderscheid tussen formele macht en informele macht. Formele macht is vastgelegd in wetten en regels, terwijl informele macht zich bijvoorbeeld voordoet in een vriendengroep, waar één persoon dominant kan zijn zonder dat dit officieel is vastgelegd.
Individuen met macht beschikken over verschillende machtsbronnen, zoals kennis, overtuigingskracht, humor, financiële middelen of aanzien, waarmee zij hun macht ondersteunen en soms uitbreiden.
Sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid verwijst naar de ongelijke verdeling van kennis, financiële middelen en (politieke) macht binnen de samenleving. Dit gaat niet alleen over het persoonlijk IQ of bezit, maar ook over de toegang tot bijvoorbeeld kwalitatief beter onderwijs of financiële middelen.
Sociale ongelijkheid is een aanhoudend fenomeen dat altijd heeft bestaan. De overheid probeert door middel van beleid deze ongelijkheid te verminderen en gelijke kansen te bevorderen, maar een volledige gelijkheid is lastig te bereiken.
Sociale cohesie
Sociale cohesie staat voor de mate van verbondenheid en onderlinge afhankelijkheid tussen mensen binnen een gemeenschap. Deze verbondenheid kan op verschillende niveaus worden gemeten, zoals in de klas, de buurt of op landelijk niveau. De vraag naar hoe mensen met elkaar omgaan, elkaar helpen of kennisnemen van elkaar, speelt hierbij een centrale rol.
Macht verus gezag
Iemand kan formeel de macht hebben, maar als die persoon te weinig machtsbronnen heeft, zoals overtuigingskracht of kennis, dan zal die macht niet snel geaccepteerd worden door de ondergeschikten. Hierdoor zal er weinig gezag zijn.
