Leerdoelen
•Je kunt uitleggen hoe in 1929 in de Verenigde Staten een economische crisis ontstond.
•Je kunt uitleggen welke gevolgen deze crisis wereldwijd had.
De beurskrach van 1929
De grote economische crisis die in Amerika begon, noemen we de beurskrach. Een beurskrach is een plotselinge en enorme daling van de prijzen van aandelen op de beurs. Dit gebeurt wanneer veel beleggers tegelijkertijd hun aandelen willen verkopen, vaak uit angst dat de prijzen nog verder zullen dalen. Door het grote aanbod aan aandelen en het gebrek aan kopers, kelderen de prijzen. De beurskrach vond plaats op 24 oktober 1929 in Amerika. Op het beroemde Wall Street, waar alle aandelen worden verhandeld, verloren mensen massaal hun vertrouwen in de economie en probeerden ze op één dag al hun aandelen te verkopen. Dit zorgde ervoor dat de hele Amerikaanse economie instortte.
Waarom stortte de Amerikaanse economie in?
De instorting van de economie op 24 oktober 1929 kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Er waren verschillende redenen waarom dit gebeurde:
1.Kopen op krediet: in de jaren vóór 1929 hadden Amerikanen veel producten gekocht met creditcards of leningen. Ze kochten spullen waar ze eigenlijk geen geld voor hadden. Zolang de economie goed ging en mensen vertrouwen hadden in de toekomst, was dit geen probleem. Banken leenden gemakkelijk geld uit, omdat ze dachten dat ze het wel weer terug zouden krijgen.
2.Verzadigde markt: na verloop van tijd hadden veel mensen al de mooie spullen die ze wilden. De markt raakte verzadigd, wat betekent dat er te veel producten waren en te weinig kopers. Fabrikanten bleven met hun spullen zitten en moesten daardoor personeel ontslaan.
3.Leningen terugbetalen: bedrijven en banken die leningen hadden uitgegeven, wilden hun geld terug. Door de ontslagen en het gebrek aan inkomsten konden veel mensen hun leningen niet meer terugbetalen. Hierdoor kwamen de banken die het geld hadden uitgeleend in grote problemen.
4.Verlies van vertrouwen: steeds meer mensen werden onzeker over de economie. Dit leidde tot een massaal verlies van vertrouwen. Op 24 oktober 1929 probeerden alle mensen tegelijkertijd hun aandelen te verkopen, waardoor de economie van Amerika volledig instortte.
Gevolgen van de crisis
De economische crisis begon in Amerika, maar de gevolgen waren niet alleen daar te merken. Ook de rest van de wereld, en dan vooral Europa, kreeg er veel last van.
De Grote Depressie in Amerika
In Amerika leidde de beurskrach tot de Great Depression, oftewel de Grote Depressie. De economie ging enorm slecht:
•Massale werkloosheid: bijna niemand had nog een baan. Miljoenen mensen zaten werkloos thuis en verdienden geen geld.
•Armoede en dakloosheid: veel mensen verloren hun huizen. Er ontstonden zelfs krottenwijken in grote steden waar mensen woonden die alles kwijt waren.
•Faillissementen: grote bedrijven en banken gingen failliet, waardoor de economie nog verder instortte.
Europa raakt ook in de problemen
Veel Europese landen hadden na de Eerste Wereldoorlog geld geleend van Amerika om hun landen weer op te bouwen. Denk hierbij aan het herstellen van steden en fabrieken. Toen Amerika zelf in een diepe crisis belandde, wilde het land zijn leningen terug. Europese landen moesten hun geld terugbetalen aan Amerika, wat hun eigen economieën ook in een crisis stortte.
Duitsland
Duitsland kreeg het extra zwaar te verduren. Na de Eerste Wereldoorlog was Duitsland al hard gestraft door het Verdrag van Versailles. Duitsland moest enorme bedragen aan herstelbetalingen doen aan de winnaars van de oorlog, wat het land al in grote economische problemen bracht. Duitsland was nog volop bezig met de opbouw van het land en had ook leningen bij Amerika die het nu moest terugbetalen.
De crisis zorgde ervoor dat ook in Duitsland het vertrouwen in de regering, de Weimarrepubliek zoals die toen heette, afbrokkelde. De bevolking zocht naar een sterke nieuwe leider die Duitsland uit de ellende kon trekken.
