Leerdoelen
•Je weet wat een bijvoeglijk naamwoord is.
•Je weet hoe je de bijvoeglijke naamwoorden in een zin moet gebruiken.
•Je kent de belangrijkste Franse bijvoeglijke naamwoorden.
Het bijvoeglijk naamwoord in de Franse taal
Het bijvoeglijk naamwoord of het adjectief qualificatief is een onderdeel van de grammatica dat iets zegt over een zelfstandig naamwoord: het kwalificeert of beschrijft dat zelfstandig naamwoord. Voorbeelden in het Nederlands zijn 'de rode deur', 'de kleine auto', 'het gezellige meisje'. Hier vertellen de bijvoeglijke naamwoorden 'rood', 'klein' en 'gezellig' iets over het zelfstandig naamwoord, respectievelijk 'deur', 'auto' en 'meisje'.
Kenmerken van bijvoeglijke naamwoorden
Meestal zeggen bijvoeglijke naamwoorden iets over:
1.Formaat (groot/klein)
2.Kleur
3.Textuur (zacht/hard/sterk)
4.Uiterlijk (mooi/lelijk)
5.Vorm (rond/vierkant)
6.Smaak (lekker, zoet, zuur of zout)
7.Hoeveelheid (de eerste ronde, de laatste keer)
8.Persoonlijkheid (een lieve vrouw, een gemene man)
Hoe te gebruiken?
Bijvoeglijke naamwoorden in het Frans hebben verschillende vormen, afhankelijk van of het zelfstandig naamwoord waaraan ze gekoppeld zijn, mannelijk of vrouwelijk is, enkelvoud of meervoud. Er kunnen bijvoorbeeld letters aan het einde van het bijvoeglijk naamwoord worden toegevoegd: een -e voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden, een -s voor meervoud, en -es voor vrouwelijk meervoud.
Enkele voorbeelden:
•Mannelijk enkelvoud: de kleine jongen in het Frans is "le petit garçon". Er is geen aanpassing van het bijvoeglijk naamwoord 'petit', want 'garçon' is mannelijk enkelvoud.
•Vrouwelijk enkelvoud: 'klein' verandert in 'kleine' voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. De kleine vrouw is "la petite femme".
•Mannelijk meervoud: kleine jongetjes zijn "les petits garçons". De S toont aan dat 'garçons' meervoud is.
•Vrouwelijk meervoud: kleine meisjes zijn "les petites filles". De 'e' in 'petites' laat zien dat 'filles' vrouwelijk is, en de 's' laat zien dat het meervoud is.
De positie van het bijvoeglijk naamwoord
In het Frans staat het bijvoeglijk naamwoord meestal achter het zelfstandig naamwoord, maar er zijn uitzonderingen waar het ervoor staat. Bijvoeglijke naamwoorden die gewoonlijk vóór het zelfstandig naamwoord worden geplaatst, zijn onder andere: bon (goed), beau (mooi), jolie (mooi/knap), haut (hoog), long (lang), petit (klein), grand (groot), jeune (jong), vieux (oud), gros (dik), mauvais (slecht), méchant (gemeen), nouveau (nieuw), autre (anders) en large (breed).
Voorbeelden:
•"la nouvelle voiture" (de nieuwe auto)
•"le méchant monsieur" (de gemene meneer)
•"la mauvaise note" (het slechte cijfer)
Echter, veel bijvoeglijke naamwoorden worden na het zelfstandig naamwoord geplaatst, zoals in "les professeurs différents" (de verschillende leraren), "la madame sportive" (de sportieve dame) en "la promenade dangereuse" (de gevaarlijke wandeling).
Het is dus belangrijk om de context altijd te controleren en te weten welke bijvoeglijk naamwoorden voor het zelfstandig naamwoord komen te staan en welke erachter moeten worden geplaatst, soms kunnen ze zowel vóór als achter worden geplaatst.
Bijvoeglijk naamwoorden met andere uitgangen
Let erop dat er bij sommige bijvoeglijke naamwoorden niet alleen een '-e', '-s' of '-es' achter komt te staan, maar dat ook een deel van het bijvoeglijk naamwoord veranderd moet worden. Dit zijn vooral bijvoeglijke naamwoorden die eindigen op -on, -et, -eau, -eux, -if, -er en -il. Zie de tabel hieronder.
Belangrijkste Franse bijvoeglijke naamwoorden
Het kennen van de meest voorkomende Franse bijvoeglijke naamwoorden en hun vertaling kan je enorm helpen om beter en nauwkeuriger te communiceren in het Frans, of je nu schrijft of spreekt.
Hier zijn enkele van de meest voorkomende bijvoeglijke naamwoorden die achter het zelfstandig naamwoord staan, samen met hun Nederlandse vertalingen:
•Arm: pauvre
•Duur: cher
•Anders: autre
•Gek: fou/folle
•Gevaarlijk: dangereux/dangereuse
•Sportief: sportif/sportive
•Fantastisch: fantastique
•Moe: fatigué/fatiguée
•Ziek: malade
•Schoon: propre
•Aardig: gentil/gentille
•Verschillend: différent/différente
