Leerdoelen
•Je kunt het verschil uitleggen tussen een concrete en een abstracte markt.
•Je kunt het verschil tussen een individuele en een collectieve vraaglijn uitleggen.
•Je kunt het verschil tussen een individuele en een collectieve aanbodlijn uitleggen.
•Je kunt een collectieve vraag- en aanbodlijn tekenen en aflezen.
•Je kunt uitleggen wat betalings- en leveringsbereidheid is.
•Je kunt rekenen met zowel vraag- als aanbodvergelijkingen.
De concrete en abstracte markt
Een concrete markt is een plek waar vragers en aanbieders fysiek samenkomen. Dit kan ook online zijn, bijvoorbeeld via Marktplaats.nl. Voorbeelden van concrete markten zijn een lokale weekmarkt, of websites zoals Marktplaats.nl en funda.nl.
Een abstracte markt, aan de andere kant, betreft gevallen waarin vragers en aanbieders niet fysiek bij elkaar komen. Hierbij gaat het over het geheel van vraag en aanbod voor een specifiek product. Abstracte markten zijn bijvoorbeeld de goudmarkt, de aandelenmarkt en de oliemarkt. In de economie refereren we bij het bespreken van "markt" vaak naar een abstracte markt.
Abstracte markt | Concrete markt |
|---|---|
Vragers en aanbieders kunnen niet fysiek allemaal bij elkaar zijn. | Vrager en aanbieders komen fysiek (ook online) bij elkaar. |
Prijs wordt bepaald door de onderhandelingen tussen vraag en aanbod | Prijs wordt bepaald door de onderhandelingen tussen vraag en aanbod. |
Voorbeelden:GoudmarktAandelenmarktOliemarkt | Voorbeelden:WeekmarktMarktplaats |
Betalingsbereidheid
De betalingsbereidheid van consumenten is essentieel voor producenten om te begrijpen, aangezien het hen helpt bepalen welke prijs ze kunnen vragen voor hun producten. Deze betalingsbereidheid verschilt echter van persoon tot persoon en kan ook veranderen door verschillende factoren. Neem bijvoorbeeld een iPhone; sommige consumenten kunnen bereid zijn om € 2000 te betalen, terwijl anderen slechts € 200 willen uitgeven.
Een recent voorbeeld van hoe veranderende omstandigheden de betalingsbereidheid kunnen beïnvloeden, is toen Apple Fortnite uit de App Store haalde. Dit leidde ertoe dat consumenten die het spel wilden spelen bereid waren meer te betalen voor een telefoon waarop Fortnite al was geïnstalleerd.
Collectieve betalingsbereidheid
Wanneer de individuele betalingsbereidheid van alle consumenten wordt samengevoegd, ontstaat de collectieve vraag. Bij een lagere prijs zijn doorgaans meer mensen bereid een product te kopen dan bij een hogere prijs. Dit principe is te zien in de collectieve vraaglijn. Een hogere prijs leidt tot een lagere gevraagde hoeveelheid, wat een negatief verband tussen prijs en vraag laat zien.
De vraaglijn en vraagfunctie
De vraaglijn is een grafische weergave van de collectieve betalingsbereidheid en toont het negatieve verband tussen de prijs en de gevraagde hoeveelheid. De lijn heeft een dalend verloop.
Vraag in een formule:
•QV = hoeveelheid vraag
•a = hoe sterk de reactie
•Het minteken geeft het negatieve verband weer: hoe hoger de prijs, hoe lager de vraag
•P = prijs van het product
•b = constante
Vraaglijn tekenen
1.Teken het assenstelsel (P en Q)
2.Bereken de waarde van Q als P = 0
3.Bereken de waarde van P als Q = 0
4.Verbind de punten, noteer QV
5.Maak een nette schaalverdeling
Leveringsbereidheid
De leveringsbereidheid is de minimale prijs waarvoor producenten bereid zijn een product of dienst aan te bieden. Als de prijs stijgt, zijn producenten bereid meer aan te bieden, omdat dit de winst kan verhogen. Hogere prijzen kunnen ook nieuwe producenten aantrekken, waardoor het totale aanbod toeneemt. Dit positieve verband tussen prijs en aangeboden hoeveelheid vormt de aanbodlijn.
Aanbodlijn en aanbodfunctie
De aanbodlijn is een grafische weergave van de collectieve leveringsbereidheid en toont het positieve verband tussen de prijs en de aangeboden hoeveelheid. De lijn heeft een stijgend verloop.
Aanbod in een formule:
•Qa = hoeveelheid aanbod
•c = richtingscoëfficiënt
•P = prijs
•d = constante
Aanbodlijn tekenen
1.Teken het assenstelsel (P en Q)
2.Bereken de waarde van P als Q = 0
3.Vul een hogere waarde van P in dan de uitkomst bij stap 2
4.Trek de lijn tussen de twee punten, noteer QA
5.Maak een nette schaalverdeling
