Leerdoelen
•Je kunt de begrippen internationale concurrentiepositie en internationale arbeidsverdeling uitleggen.
•Je kunt uitleggen hoe globalisering invloed heeft op internationale handel.
•Je kunt toelichten wat protectiemaatregelen zijn en in welke vormen deze voorkomen of worden gebruikt.
Internationale concurrentiepositie
De internationale concurrentiepositie is het vermogen van een land om beter of goedkoper te produceren dan concurrenten. Het zegt iets over hoe goed een land is in het produceren van goederen of diensten vergeleken met andere landen.
Nederland heeft een sterke internationale concurrentiepositie. Dit komt doordat wij in staat zijn om producten goedkoper en van hoge kwaliteit te maken, zoals geavanceerde machines. Belangrijke redenen hiervoor zijn:
•Een goed opgeleide bevolking die de kennis heeft om ingewikkelde producten te maken.
•Een goede infrastructuur, zoals snelwegen, spoorlijnen en internetverbindingen, die zorgt voor snel en efficiënt transport en communicatie.
•Een gunstige ligging, bijvoorbeeld met een belangrijke haven zoals de haven van Rotterdam, die een cruciale rol speelt in de internationale handel.
Internationale arbeidsverdeling
De internationale arbeidsverdeling is het principe waarbij ieder land zich specialiseert in het maken van de producten of diensten waar het het beste in is. Zo maakt niet elk land alles zelf, maar focust ieder land op datgene waar het goed in is.
Voordelen van internationale arbeidsverdeling:
•Wereldwijd krijg je de beste producten tegen de laagste prijzen, omdat landen efficiënt produceren.
•De welvaart kan wereldwijd toenemen, omdat landen producten van elkaar kopen die ze nodig hebben en die van goede kwaliteit zijn.
Nadelen van internationale arbeidsverdeling:
•Landen worden afhankelijk van elkaar. Als er problemen zijn in één land dat een belangrijk product levert, kan dit gevolgen hebben voor veel andere landen.
•Niet elk land heeft dezelfde regels wat betreft de veiligheid en het loon van werknemers. In Nederland hebben we hoge standaarden voor lonen en arbeidsomstandigheden. In sommige landen zijn de standaarden lager. Hierdoor kunnen bedrijven in die landen goedkoper produceren, wat hen een betere concurrentiepositie geeft, maar dit kan leiden tot onrechtvaardige werkomstandigheden.
Globalisering
Globalisering is de toename van wereldwijde contacten en handel. In de afgelopen tientallen jaren is de handel tussen landen enorm toegenomen. Dit heeft ervoor gezorgd dat bedrijven minder aan één land verbonden zijn. Veel bedrijven zijn nu in meerdere landen gevestigd en handelen over de hele wereld.
Bekende voorbeelden hiervan zijn grote Amerikaanse bedrijven zoals Coca-Cola en McDonald's, die niet alleen in Europa, maar overal ter wereld hun producten verkopen. Deze bedrijven zijn multinationals, wat betekent dat ze in veel landen actief zijn. De Verenigde Staten waren over het algemeen een belangrijke drijvende kracht achter deze wereldwijde toename in contact en handel.
Protectiemaatregelen
Protectiemaatregelen zijn stappen die landen nemen om hun eigen bevolking, werknemers of bedrijven te beschermen tegen concurrentie uit het buitenland. Het belangrijkste doel is om de werkgelegenheid en de economie in het eigen land te behouden of te stimuleren.
Importheffingen
Een importheffing, ook wel tarief genoemd, is een extra belasting die geheven wordt op producten die vanuit het buitenland worden ingevoerd. Hierdoor worden buitenlandse producten duurder in het eigen land, waardoor ze minder aantrekkelijk worden voor consumenten. Een bekend voorbeeld hiervan zijn de tarieven die Amerika de laatste tijd toepast op diverse producten uit andere landen, vaak om de eigen industrie te beschermen.
Importquota
Een importquota is het maximum aantal producten van een bepaalde soort dat een land mag invoeren. Door deze limiet wordt de hoeveelheid buitenlandse producten op de eigen markt beperkt, waardoor er meer ruimte overblijft voor producten van eigen bodem.
Invoerverbod
Dit is een hele strenge maatregel waarbij een land de invoer van bepaalde producten uit een specifiek land volledig verbiedt. Dit wordt vaak ingezet bij ernstige conflicten of als er grote zorgen zijn over de veiligheid of kwaliteit van de producten.
Exportsubsidie
Bij exportsubsidie krijgen bedrijven geld (subsidie) van de overheid om hun producten goedkoper in het buitenland te kunnen verkopen. Dit helpt hen om meer te produceren en concurrerender te zijn op de wereldmarkt. Een actueel voorbeeld hiervan zijn de Chinese elektrische auto's die in Europa worden verkocht. Chinese bedrijven ontvangen subsidie van de Chinese overheid, waardoor ze hun auto's goedkoper kunnen aanbieden dan Europese elektrische auto's. Dit stimuleert Europese consumenten om Chinese auto's te kopen en beschermt zo de Chinese auto-industrie.
De situatie binnen de Europese Unie
Tussen de landen van de Europese Unie (zoals Nederland, Duitsland en Frankrijk) gelden deze protectiemaatregelen (importheffingen, importquota, invoerverbod) niet. Er is een volledig vrije interne markt, wat betekent dat producten, diensten, kapitaal en mensen vrij kunnen bewegen tussen deze landen zonder belemmeringen. Deze maatregelen kunnen wel worden toegepast op landen buiten de Europese Unie.
