bron:
In de les marktevenwicht hebben wij het vooral gehad wat er gebeurt op de lange termijn in een markt zonder invloeden van buitenaf.
Er ontstaat een evenwicht in de prijs en de hoeveelheid.
Opdracht:
Bereken de punten a t/m e.
Wat is het marktmechanisme?
Voordat we dieper in het onderwerp duiken, nemen we eerst een kijkje terug bij het marktmechanisme. Hierbij is de vraag gedefinieerd als het aantal kopers, of het aantal verkochte goederen of diensten. Als de prijs stijgt, neemt de vraag af. Aan de andere kant van de markt hebben we het aanbod, wat verwijst naar het aantal aanbieders of het aantal aangeboden goederen of diensten. In tegenstelling tot de vraag, neemt het aanbod meestal toe als de prijs stijgt.
Evenwicht berekenen
Nu komt het interessante deel: waar ontmoeten vraag en aanbod elkaar? Dit punt, waar vraag en aanbod gelijk zijn, wordt het evenwichtspunt genoemd. Het is het punt waar producenten de beste prijs kunnen vragen en waar de omzet optimaal is.
Om dit punt te berekenen, stellen we het aanbod (QA) gelijk aan de vraag (QV): QA = QV
We werken met een voorbeeld waarbij QA = 50P - 800 en QV = -15P + 1150. Het evenwicht bereken je nu als volgt:
50p-800 = -15p + 1150
65p +1950
p = 30. De evenwichtsprijs is dus 30 euro
De evenwichtshoeveelheid bereken je door p=30 in de formule van Qa of Qv in te vullen.
Qv = -15 x 30 + 1150 = 700
Qa = 50 x 30 - 800 = 700
De evenwichtshoeveelheid is dus 700
Het evenwicht is dus bereikt bij een prijs van 30 en hoeveelheid van 700.
Grafische weergave van het evenwicht
Dit evenwichtspunt kunnen we ook grafisch weergeven. Om dit te doen, tekenen we eerst de vraag- en aanbodlijnen op een grafiek met P (prijs) op de verticale as en Q (hoeveelheid) op de horizontale as. Uit ons voorbeeld weten we dat het evenwichtspunt ligt bij een prijs van 30 en een hoeveelheid van 700.
Consumentensurplus
Een ander belangrijk concept dat we in deze les behandelen is consumentensurplus. Dit is het bedrag dat een consument bereid was te betalen boven de marktprijs voor een product of dienst. Als een consument bijvoorbeeld bereid was 50 euro te betalen voor een product dat op de markt 30 euro kost, dan heeft die consument een consumentensurplus van 20 euro.
Om het totale consumentensurplus van de hele markt te berekenen, berekenen we het gebied van de driehoek boven het evenwichtspunt op de grafiek. Dit doen we door de halve basis (breedte) keer de hoogte (lengte) van de driehoek te nemen. De formule is dus: 0,5 x L x B.
In het onderstaande voorbeeld bereken je het consumentensurplus dus als volgt:
Omvang surplus = 0,5 x 700 x 46,7 = 16.345,- euro
Producentensurplus
Net zoals er een consumentensurplus is, is er ook een producentensurplus. Dit is het bedrag dat producenten boven hun gewenste verkoopprijs hebben ontvangen. Stel dat een producent bereid was een product voor 25 euro te verkopen, maar het uiteindelijk voor 30 euro kon verkopen, dan heeft die producent een producentensurplus van 5 euro.
Het totale producentensurplus voor de markt wordt berekend door het gebied van de driehoek onder het evenwichtspunt op de grafiek te nemen. De berekening is hetzelfde als bij het consumentensurplus: de halve basis (breedte) keer de hoogte (lengte) van de driehoek. De formule is dus wederom: 0,5 x L x B
In het onderstaande voorbeeld bereken je het producentensurplus dus als volgt:
Omvang surplus = 0,5 x 700 x 14 = 9.800,- euro
Totale surplus en welvaartswinst
Het totale surplus op de markt is de som van het consumentensurplus en het producentensurplus. Totale surplus = consumentensurplus + producentensurplus. Het totale surplus wordt ook wel de welvaartswinst genoemd.
In het onderstaande voorbeeld bereken je het totale surplus dus als volgt:
Consumentensurplus = 0,5 x 700 x 46,7 = 16.345,-
Producentensurplus = 0,5 x 700 x 14 = 9.800,-
Totale surplus = 9.800 + 16.345 = 26.145
