Sequentieel spel en de beslisboom
Wat is een sequentieel spel?
Een sequentieel spel is een spel waarbij spelers na elkaar beslissingen nemen, in plaats van gelijktijdig. Dit betekent dat de keuze van de één invloed heeft op de mogelijkheden van de ander.
Een bekend voorbeeld van een sequentieel spel is een schaakspel, waar de zet van de ene speler bepalend is voor de opties en beslissing van de andere speler.
Het maken van een beslissingsboom
In een sequentieel spel, waar keuzes gemaakt worden op basis van vorige beslissingen, wordt vaak gebruik gemaakt van een beslisboom. Dit is een grafische weergave van alle mogelijke keuzes en uitkomsten in chronologische volgorde. Een beslissingsboom kan er als volgt uitzien:
•Voorbeeld: filmproducenten
Neem bijvoorbeeld twee filmproducenten, Sony en Millenium, die beide films willen maken over een asteroïde die de aarde bedreigt. In dit voorbeeld beslist Sony eerst of zij de film gaan produceren en wanneer ze de film gaan uitbrengen. Deze keuzes van Sony hebben invloed op de de keuzes van Millenium.
Structuur van de beslisboom
In een beslisboom zijn bepaalde punten van belang:
•Beslispunten zijn de momenten waarop een speler een keuze maakt.
•Afsplitsingen (takken) leiden naar de verschillende uitkomsten.
•Eindpunten tonen de uiteindelijke resultaten met bijbehorende pay-offs.
Rollback analyse
Rollback analyse is een methode om een beslissingsboom van achter naar voren te analyseren. Je begint bij de eindpunten en kijkt welke keuzes de maximale pay-offs opleveren voor iedere speler.
•Voorbeeld van Rollback Analyse
Millennium maakt een keuze, gebaseerd op Sony's besluit om in juni of november te produceren. Hij kiest de optie met de hoogste pay-off.
Sony her-evalueert zijn keuze op basis van wat Millennium zou kiezen, en selecteert de optie die zijn winsten maximaliseert.
Door deze methode aan te wenden, kan Sony en Millennium hun strategieën optimaliseren voor de beste uitkomsten.
Verzonken kosten
Verzonken kosten zijn investeringen (in tijd of geld) die al zijn gedaan voordat een beslissing is genomen en die niet terugverdiend kunnen worden. Dit kan bijvoorbeeld onderzoek zijn naar de haalbaarheid van een product.
Het risico van verzonken kosten
Bij investeringen kan er een risico zijn dat de andere partij de verzonken kosten uitbuit. Dit fenomeen wordt aangeduid als een berovingsprobleem. Als een onderhandelende partij weet dat de ander al veel heeft geïnvesteerd, kan dat de onderhandeling beïnvloeden, waardoor de investering niet snel gestopt zal worden, zelfs als de voorwaarden niet aantrekkelijk zijn
Samenvatting
Door de concepten van sequentiële spellen, beslissingsbomen, rollback analyse en verzonken kosten te begrijpen, kunnen we beter inzicht krijgen in de dynamiek van strategische beslissingen binnen de economie. Deze thema’s zijn niet alleen theoretisch, maar vinden ook regelmatig toepassing in de praktijk, bijvoorbeeld in zakelijke onderhandelingen en concurrentie tussen bedrijven.
