Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat de Europese Unie is en wat het doet voor de economie van landen die lid zijn.
•Je kunt de verschillen tussen Europa, EU en EMU herkennen en uitleggen.
De Europese Unie (EU)
De Europese Unie (EU) is een belangrijke politieke en economische samenwerking tussen verschillende landen in Europa. Veel landen in Europa zijn lid van de EU. Groot-Brittannië was eerder lid, maar is eruit gestapt. Binnen de EU worden afspraken gemaakt die de economie van de lidstaten beïnvloeden.
Vrije verkeer in de EU
Eén van de belangrijkste afspraken binnen de EU is het vrije verkeer van goederen en diensten. Dit betekent dat goederen, diensten, personen en kapitaal (geld) makkelijk over de grenzen van de lidstaten kunnen bewegen. Het vrije verkeer geldt voor:
•Goederen en diensten: producten en diensten kunnen zonder veel beperkingen van het ene naar het andere EU-land worden verkocht.
•Personen: mensen uit EU-landen mogen in een ander EU-land wonen en werken.
•Kapitaal: geld mag ook vrijelijk in andere EU-landen worden geïnvesteerd.
Door deze vrijheden ontstaat de Europese interne markt met maar liefst 25 miljoen bedrijven en 500 miljoen consumenten. Dit is één gezamenlijke markt binnen de 27 Europese lidstaten waarin weinig beperkingen voor bedrijven bestaan. Dit maakt het voor bedrijven veel makkelijker om uit te breiden naar andere landen binnen de EU zonder veel belemmeringen.
Protectiemaatregelen
De Europese Unie kan ook besluiten om bedrijven en productie in eigen land te beschermen tegen goedkope concurrentie van andere landen buiten de EU. Dit noemen we protectiemaatregelen.
Stel je voor: in een EU-land produceren bedrijven tomaten voor 50 cent per kilo. Als er dan plotseling heel veel tomaten uit een ander land komen die maar 40 cent per kilo kosten, zullen de meeste consumenten de goedkopere tomaten kopen. Dit kan betekenen dat de tomatenproducenten in het EU-land failliet gaan en mensen hun baan verliezen.
Om dit te voorkomen, kan de EU besluiten om een heffing of tarief te plaatsen op die goedkope tomaten van buitenaf. Dit maakt de geïmporteerde tomaten duurder, zodat de producten uit eigen land nog steeds kunnen concurreren. Protectiemaatregelen zijn maatregelen die de productie en werkgelegenheid in het eigen land beschermen tegen concurrentie uit andere landen.
De Europese Monetaire Unie (EMU)
De Europese Monetaire Unie (EMU) is een economische samenwerking op monetair gebied tussen een aantal EU-landen met de euro als gemeenschappelijke munteenheid.
Niet alle EU-landen zijn lid van de EMU. Landen die wel lid zijn van de EMU en de euro als betaalmiddel gebruiken, vormen samen de Eurozone. De euro wordt in veel EU-landen gebruikt, maar dus niet in allemaal. Het gebruik van de euro biedt een aantal voordelen:
•Prijzen makkelijk vergelijken: omdat alles in euro's is uitgedrukt, kun je eenvoudig prijzen van producten en diensten vergelijken tussen de verschillende landen in de Eurozone.
•Geen kosten voor omwisselen: je hoeft geen geld om te wisselen naar vreemde valuta's als je binnen de Eurozone reist of handelt. Dit bespaart kosten die je normaal wel zou hebben bij het wisselen naar bijvoorbeeld ponden.
•Geen verlies door wisselkoersschommelingen: bedrijven verliezen geen geld door veranderingen in de wisselkoers, wat zorgt voor meer zekerheid bij internationale handel binnen de Eurozone.
