Successie

Successie

Verberg docent
Afspelen
Geluid uitzetten
Afspeelsnelheid
00:00 / 15:22
Ondertiteling/CC
Instellingen
Volledig scherm
Oefenen
Enkele keuze

Bouwgrond

In Ijmuiden heeft de gemeente grootse bouwplannen, alleen hebben ze daar nog geen ruimte voor. Om ruimte te winnen gooien ze een flat tegen de vlakte, daar ontstaat een lege vlakte die ze kunnen gebruiken voor het project. Hoe noem je de planten die gaan groeien op het braakliggend terrein?

Samenvatting

Successie is het proces van de opeenvolging van soorten in een gebied, waarbij het ene systeem overgaat in het andere systeem. Dit proces wordt gedreven door veranderingen in de omgeving en door de interacties tussen de soorten zelf.

Primaire en secundaire successie

Er zijn twee hoofdtypen van successie: primaire successie en secundaire successie.

Primaire successie

Primaire successie is een reeks opeenvolgende veranderingen die optreden in een gebied waar voorheen geen levende organismen waren, zoals op kale rots of nieuw gevormde zandduinen.

Afbeelding

Een voorbeeld van primaire successie is de duinvorming door de wind. Het begint met de accumulatie van niet-biologisch materiaal, zoals een schelp of een stukje hout. Dit wordt gevolgd door de kolonisatie door pionierssoorten, planten die in staat zijn om te overleven en te groeien onder extreme abiotische omstandigheden. Deze soorten hebben een breed tolerantiegebied en kunnen tegen de extremen van temperatuur, wind en zon. Bijvoorbeeld, het helmgras, dat kan overleven in de harde wind en het zoute water van de kust.

Afbeelding

Deze pionierssoorten dragen bij aan de toename van de biomassa in het gebied. Ze maken organische materialen die bijdragen aan de vorming van de eerste organische stoffen in de bodem. Deze toename van biomassa wordt in de eerste stadia van de successie weergegeven door een stijgende rode lijn op een grafiek.

Afbeelding

Na verloop van tijd zullen er meer planten groeien, waaronder kruidachtige planten en zelfs kleine struiken en bomen, die zullen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het ecosysteem.

Secundaire successie

Secundaire successie vindt plaats in gebieden waar het oorspronkelijke ecosysteem is verstoord of vernietigd, bijvoorbeeld door boskap of brand.

In tegenstelling tot primaire successie, begint secundaire successie in een omgeving waar al organisch materiaal, zoals humus, aanwezig is. Hierdoor kan secundaire successie sneller plaatsvinden dan primaire successie, omdat er al zaden en andere bronnen van leven in de omgeving aanwezig zijn.

Pioniers- en climax-ecosystemen

Het proces van successie begint met een pioniers-ecosysteem, gekenmerkt door een samenleving van pionierssoorten en eindigt met een climax-ecosysteem, het eindstadium van successie.

Een climax-ecosysteem wordt gekenmerkt door de dominantie van bepaalde soorten die het meest geschikt zijn voor die specifieke omgeving. In Nederland is een beukenbos bijvoorbeeld een voorbeeld van een climax-ecosysteem.

Een climax-ecosysteem ontwikkelt zich in fasen, die bekend staan als successiestadia. In de eerste fasen, bekend als primaire successie, vestigen pioniersoorten zich op onbewoond terrein (bijvoorbeeld na een vulkaanuitbarsting of een gletsjerretreat) en beginnen het landschap te veranderen. Ze kunnen bijvoorbeeld de grond vruchtbaarder maken door de afbraak van rotsen en het toevoegen van organisch materiaal door dode en vallende planten.

Naarmate de tijd vordert en het ecosysteem verandert, zullen andere soorten die beter aangepast zijn aan de nieuwe omstandigheden, de overhand krijgen. Dit wordt secundaire successie genoemd. Hierbij kunnen de nieuwe soorten concurreren met de vorige soorten om hulpbronnen, of ze kunnen profiteren van de veranderingen die door de vorige soorten zijn aangebracht (zoals verbeterde grondkwaliteit).

Uiteindelijk zal het ecosysteem zich stabiliseren in een toestand waarin de soorten die het beste aangepast zijn aan de omstandigheden dominant worden. Dit is het climax-stadium. In dit stadium is er een evenwicht bereikt tussen de verschillende soorten en de beschikbare hulpbronnen. Er kan nog steeds verandering plaatsvinden, maar dit zal over het algemeen langzamer zijn en minder dramatisch dan in de vroegere stadia van successie.

Een belangrijk aspect van climax-ecosystemen is dat ze stabiel en veerkrachtig zijn. Ze kunnen verstoringen, zoals brand of ziekte, weerstaan en zichzelf herstellen naar hun climax-toestand. Dit maakt ze van groot belang voor de biodiversiteit en voor het behoud van ecosysteemdiensten.

Het is ook belangrijk om te vermelden dat hoewel het idee van een climax-ecosysteem nuttig is voor het begrijpen van ecologische processen, het soms wordt bekritiseerd omdat het de dynamiek en complexiteit van natuurlijke ecosystemen kan oversimplificeren. Natuurlijke ecosystemen worden beïnvloed door vele variabelen en hun 'eindtoestand' kan veranderen met veranderingen in klimaat, soorteninvasies of menselijke activiteit.

Veelgestelde vragen
Bekijk ook
4,8

Voeg je bij ruim 80.000 leerlingen die al leren met JoJoschool

Helemaal compleet!

Alle informatie die ik voor mijn toetsen moet kennen is aanwezig, de powerpoints zijn duidelijk en makkelijk te begrijpen. De opdrachten passen altijd goed bij het onderwerp en ondersteunen goed bij het leren. JoJoschool is erg overzichtelijk voor mij!

Heel overzichtelijk

Ik gebruik het nu voor Biologie, het werkt ontzettend goed, het is heel overzichtelijk en alles wordt behandeld. Hoog rendement haal ik met leren, geen langdradige verhalen, maar ook niet te moeilijk. Het houdt ook automatisch bij hoe ver je bent.

Beter dan YouTube

Het is voor mij een erg goede manier om de leerstof voor toetsen te begrijpen. De video’s zijn een stuk duidelijker en beter dan de meeste video’s op YouTube.

Waarom kies je voor JoJoschool?

Hoger scoren

86% van onze leerlingen zegt hoger te scoren.

Betaalbaar en beter

Een alternatief op dure bijles, altijd uitgelegd door bevoegde docenten.

Sneller begrijpen

83% van onze leerlingen zegt onderwerpen sneller te begrijpen.

Ontdek JoJoschool 🎁

Met ons overzichtelijke platform vol met lessen en handige tools heb je alles voor school binnen handbereik. Maak je account aan en ervaar het zelf!

“Door JoJoschool kan ik makkelijker en beter leren” - Anne, 3 havo