Wat is een fenotype?
Leerdoelen
•Je kunt het verschil uitleggen tussen genotype en fenotype en uitleggen hoe ze tot stand komen.
•Je kunt voorbeelden geven van genotypen en fenotypen.
Genotype en fenotype
Ieder mens is anders en ziet er dus ook anders uit. Er zijn twee factoren die bepalen hoe we eruit zien: ons genotype en ons fenotype. Ons fenotype betreft alle zichtbare eigenschappen van een organisme, dus bijvoorbeeld je oogkleur, je haarkleur en je lichaamsvorm. Het genotype, aan de andere kant, is de genetische informatie die bepaalt welke eigenschappen een organisme kan hebben.
Erfelijke informatie
Alle cellen in ons lichaam bevatten chromosomen die de stof DNA in zich hebben. DNA heeft de erfelijke informatie voor alle eigenschappen. Een gen is een stukje DNA met de informatie voor 1 erfelijke eigenschap, bijvoorbeeld voor de kleur van je ogen. Alle informatie voor alle erfelijke eigenschappen noemen we het genotype. Het genotype kun je NIET veranderen.
Hoe komt het genotype tot stand?
Het bijzondere aan het genotype is dat het onveranderlijk is. Het ontstaat op het moment dat een zaadcel een eicel bevrucht.
Bij deze bevruchting krijg je 50% van je genetische informatie van je moeder en 50% van je vader. Dit is waarom een kind een beetje op beide ouders lijkt. Vanaf het moment van de bevruchting blijft je genotype altijd hetzelfde.
Hoe komt het fenotype tot stand?
Het genotype is verantwoordelijk voor het bepalen van je fenotype. Als je genotype bepaalt dat je bruine ogen hebt, dan zal je fenotype dus bruine ogen tonen. Dit geldt ook voor je huidskleur, je haartype, en alle andere fysieke eigenschappen. Maar in tegenstelling tot het genotype kan het fenotype veranderen.
Bijvoorbeeld: stel dat je je haar wilt verven. Je haarkleur is bepaald door je genotype, maar je kunt je fenotype (de zichtbare eigenschap) veranderen door je haar te verven. Dit betekent echter niet dat je je genotype verandert - als je kinderen krijgt, zullen ze niet geboren worden met de kleur haar die je hebt geverfd, maar met de haarkleur die bepaald is door je (en hun) genetische informatie.
Het fenotype komt dus tot stand door je genotype en door invloeden uit het milieu, zoals bijvoorbeeld tatoeages, lipfillers, botox, of door je haar te verven, te stylen of te krullen.
