Wat is bestuiving?
Leerdoelen
•Je kunt uitleggen op welke manieren bestuiving kan plaatsvinden bij planten.
•Je kunt stap voor stap uitleggen hoe de bevruchting plaatsvindt bij planten.
•Je kunt vertellen op welke manieren zaden en vruchten van planten kunnen worden verspreid.
Bestuiving, bevruchting en verspreiding van planten
Wat is bestuiving?
Bestuiving is wanneer het stuifmeel van de meeldraad terechtkomt op de stempel van de bloem van de stamper. Voor bevruchting moet het stuifmeel op een stempel komen van dezelfde plantensoort.
Twee typen bestuiving
Zelfbestuiving: Dit gebeurt wanneer stuifmeel van de ene bloem op dezelfde plant terechtkomt op de stempel van dezelfde bloem.
Kruisbestuiving: Dit gebeurt wanneer stuifmeel van de bloemen van één plant terechtkomt op bloemen van een andere plant van dezelfde soort.Manieren van bestuiving
Door Insecten
Insectenbloemen hebben vaak grote, opvallend gekleurde bloemen en bevatten nectar, een zoete stof die insecten aantrekt. Insecten zoals bijen kleven stuifmeelkorrels aan zich wanneer ze op zoek zijn naar nectar. Wanneer het insect vervolgens een andere bloem bezoekt, blijven de stuifmeelkorrels kleven aan de stempel van de volgende bloem, die meestal tot dezelfde soort behoort.
2. Door de Wind
Windbloemen hebben meestal kleine, groene bloemen die niet zo opvallend zijn als insectenbloemen. De wind zorgt ervoor dat de stuifmeelkorrels verspreid worden en bij toeval terechtkomen op de stempel van bloemen van dezelfde plantensoort.
Bevruchting bij planten
Wanneer een stuifmeelkorrel op de stempel van een bloem terechtkomt, volgen de volgende stappen:
1.De stuifmeelkorrel vormt een buis, de stuifmeelbuis.
2.Deze groeit door de stijl naar het zaadbeginsel in het vruchtbeginsel.
3.De kern van de stuifmeelkorrel versmelt met een eicel, waardoor de eicel bevrucht wordt.
4.Uit de bevruchte eicel ontstaat een zaadje.
Verspreiding van zaden en vruchten
Nadat de bevruchting heeft plaatsgevonden, ontstaat er een kiempje uit de bevruchte eicel. Het zaadbeginsel wordt dan een zaadje en hierin zit het kiempje. De wand van het vruchtbeginsel groeit en wordt dikker, waaruit een vrucht ontstaat met meerdere zaden.
Manieren van verspreiding
Er zijn verschillende manieren waarop zaden worden verspreid, zodat kiemplantjes genoeg ruimte, licht en water hebben om te groeien:
1. Door de wind
Sommige zaden, zoals die van de paardenbloem, kunnen lang met de wind mee zweven.
Andere zaden, zoals helikoptertjes, vallen langzaam naar beneden.
2. Door dieren Sommige dieren eten vruchten met zaden die niet verteerd worden. Deze zaden worden uitgescheiden en komen op de bodem terecht.
Andere zaden blijven aan de vacht van dieren kleven en vallen er later weer af.
