Veel katten raken opgewonden als ze kattenkruid ruiken (afbeelding 1).
De geur van kattenkruid wordt veroorzaakt door stoffen (nepetalactonen) die de plant produceert als afweer tegen insecten.
Wetenschappers onderzochten de reactie op kattenkruid van katten die familie van elkaar zijn. Met de gegevens stelden ze een stamboom op (afbeelding 2). Daaruit leidden ze af dat de reactie op kattenkruid een autosomale dominante eigenschap is die wordt veroorzaakt door één gen.
Afbeelding 5 laat zien hoe bij kattenkruid een nieuw ISY-gen is ontstaan.
Hierbij waren twee loci betrokken: de P5
Ongeveer 20 miljoen jaar geleden trad een verdubbeling op in de P5βR locus. In de 10 miljoen jaar daarna is door veranderingen in de coderende sequenties het Anc3-gen ontstaan. Het Anc3-gen werd daarna gekopieerd en verplaatst naar de NEPS-locus. Door nog enkele veranderingen in de coderende gebieden is het ISY-gen ontstaan.
Hieronder staan twee zinnen over de mutaties in afbeelding 5. Op twee plaatsen ontbreekt een woord.
De verdubbeling die rond 20 miljoen jaar geleden optrad in de
De verplaatsing die rond 8 miljoen jaar geleden optrad in de NEPS-locus is een ...(2)... .
Bij 1 | Bij 2 | ||
|---|---|---|---|
A | chromosoommutatie | insertie | |
B | chromosoommutatie | leesraamverschuiving | |
C | genoommutatie | insertie | |
D | genoommutatie | leesraamverschuiving | |
Wat moet worden ingevuld bij 1 en bij 2?
Op deze pagina behandelen we vraag 5 van het centraal examen biologie vwo 2026 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Opwinding door kattenkruid, en is 2 punten waard.
Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.
Daarnaast kun je:
