Vraag 34
Slaag gegarandeerd met ExamenBoost
  • Oefen examens van de afgelopen 5 jaar met extra uitleg door docenten bij examenvragen
  • Extra uitleg en oefenen voor elk onderwerp uit je examen
  • Stel vragen en krijg direct antwoord
1 punt
Open vraag
De Israëlische wetenschappers onderzochten of slaap nodig is om dsb's in neuronen te herstellen. Zij voerden dit onderzoek uit met larven van zebravisjes (afbeelding 1). Zebravisjes zijn vissen die overdag actief zijn.De larven zijn doorzichtig, waardoor het centraal zenuwstelsel goed zichtbaar is. De onderzoekers modificeerden de zebravisjes zodat ze in hun neuronen een groen-fluorescerend eiwit aanmaken dat bindt aan de chromosoomuiteinden (telomeren). Op deze manier maakten ze de beweeglijkheid van chromosomen (chromosoomdynamiek) zichtbaar in het zenuwstelsel van levende zebravis-larven (afbeelding 2).De onderzoekers gebruikten de chromosoomdynamiek als maat voor DNA-herstel. De chromosoomdynamiek wordt onder andere beïnvloed door de mate van spiralisatie van de chromatinedraad en door reparatieprocessen. De chromosoomdynamiek wordt uitgedrukt in de hoeveelheid ruimte waarbinnen de uiteinden van chromosomen bewegen.De lichte plaatsen op de foto in afbeelding 2 geven cellen aan met veel chromosoomdynamiek.Vooral tijdens de slaap van de zebravis-larven namen de onderzoekers grote chromosoomdynamiek waar in neuronen. Als ze - tijdens de slaap de activiteit van neuronen stimuleerden, nam de chromosoomdynamiek af.
De onderzoekers konden vaststellen dat chromosoomdynamiek inderdaad een goede maat is voor DNA-herstel, door in de neuronen van de zebravis-larven ook de stof$\gamma \mathrm{H} 2 \mathrm{AX}te meten.Bij het optreden van een dsb wordt$\gamma \mathrm{H} 2 \mathrm{AX}gevormd uit het histon-eiwit H2AX. Op plaatsen waar veel$\gamma \mathrm{H} 2 \mathrm{AX}aanwezig is dus zeer waarschijnlijk een dsb aanwezig.

De omzetting van H2AX in$\gamma \mathrm{H} 2 \mathrm{AX}maakt de reparatie van een dsb mogelijk doordat het de spiralisatie van de chromatinedraad vermindert.

Verklaar dat de afgenomen spiralisatie van de chromatinedraad het herstel van dsb's makkelijker maakt.

Oefen vraag

Op deze pagina behandelen we vraag 34 van het centraal examen biologie vwo 2024 – tijdvak 2. Deze vraag is onderdeel van Slaap herstelt DNA, en is 1 punt waard.

Je kunt hier zelf het antwoord invullen en vervolgens direct de uitwerking en uitleg bekijken.

Daarnaast kun je:

  • Oude antwoorden terugzien
  • Extra uitleg vragen aan onze AI-hulp via de knop "Stel je vraag"
  • Klikken op de bijbehorende onderwerpen uit de examenroute om verdieping te vinden