Leerdoelen
•Je kunt de kenmerken van de rechtsvormen stichting en vereniging noemen met betrekking tot continuïteit, financiering, juridische aansprakelijkheid, belastingen, leiding, besluitvorming en zeggenschap.
Stichtingen en verenigingen
Stichtingen en verenigingen zijn niet-commerciële entiteiten. Beide zijn echter wel rechtspersonen, wat betekent dat ze zelfstandig rechten en plichten kunnen aangaan.
Commercieel | Niet-commercieel | |
|---|---|---|
Rechtspersoon | Besloten vennootschap (bv) & Naamloze vennootschap (nv) | Stichting & Vereniging |
Natuurlijk persoon | Eenmanszaak & Vennootschap onder firma |
Aansprakelijkheid en oprichting
Een opvallend kenmerk van stichtingen en verenigingen is de scheiding tussen privévermogen en zakelijk vermogen. Dit houdt in dat bestuurders normaal gesproken niet persoonlijk aansprakelijk zijn voor schulden van de organisatie, mits ze zich normaal gedragen. Dit is een cruciaal verschil met sommige andere rechtsvormen. Er is binnen verenigingen echter een uitzondering.
Typen verenigingen
1.Vereniging met Volledige Rechtsbevoegdheid (VVR): Dit type heeft een duidelijke scheiding tussen privé- en zakelijk vermogen. Het vereist, net als voor een stichting, inschrijving bij de Kamer van Koophandel, oprichtingsakte via de notaris, registratie bij de Belastingdienst en soms specifieke vergunningen.
2.Vereniging met Beperkte Rechtsbevoegdheid (VBR): Hier is geen scheiding tussen privé- en zakelijk vermogen. Dit type vereniging kan eenvoudig worden opgericht zonder formele oprichtingseisen.
Belastingaspecten
Hoewel stichtingen en verenigingen vaak niet-commercieel zijn, kunnen ze in sommige gevallen toch onderworpen zijn aan vennootschapsbelasting. Dit is bijvoorbeeld het geval als ze winst nastreven of concurreren met commerciële ondernemingen.
Organisatiestructuur en leiding
•Stichting: Het bestuur is het enige wettelijke orgaan, benoemt zichzelf en neemt alle besluiten. Soms is er sprake van een algemeen bestuur (voor algemeen beleid) en een dagelijks bestuur (voor uitvoerende taken).
•Vereniging: Naast het bestuur kan er ook een directie zijn voor grotere verenigingen. Het bestuur is verantwoordelijk voor het dagelijks beleid en kan bestaan uit een voorzitter, secretaris en penningmeester.
Zeggenschap
•Stichting: De zeggenschap ligt volledig bij het bestuur.
•Vereniging: De Algemene Ledenvergadering (ALV) heeft de uiteindelijke zeggenschap. Leden kunnen invloed uitoefenen op belangrijke beslissingen, zoals wijzigingen in statuten, begrotingen en het ontslaan of aanstellen van bestuurders.
Speciale voorwaarden voor stichtingen
Een stichting die de ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling) heeft, moet aan bepaalde voorwaarden voldoen, zoals een minimale bestuursgrootte van drie om te veel macht bij één persoon te voorkomen.
Bestuur | 2. Algemene ledenvergadering | |
Omschrijving | Verantwoordelijk voor het dagelijks beleid van de verenigingHet bestuur bestaat meestal uit een voorzitter, secretaris en penningmeesterbij een grote vereniging laat het bestuur taken vaak uitvoeren door een directie | De leden zijn verenigd in de algemene ledenvergadering (alv)De alv wordt minstens één keer per jaar gehoudenVerantwoordelijk voor besluiten over organisaties en voortbestaan |
Voorbeelden | Financiële administratie Vertegenwoordigen van de vereniging naar de buitenwereld Uitvoeren van de besluiten van de alv | Wijzigen van de statutenGoedkeuren van de begroting en jaarrekening Ontbinden van een vereniging Benoemen en ontslaan van bestuurders Toetreding en royement van leden |
