Leerdoelen
•Hoe zien klimaatgrafieken eruit?
•Hoe is de Köppen-classificatie af te lezen uit een klimaatgrafiek?
•Welke verklaringen zijn er voor neerslagpatronen die in een klimaatgrafiek staan?
•Hoe kan ik bepalen bij welk gebied een klimaatgrafiek hoort?
Bij aardrijkskunde kom je vaak klimaatgrafieken tegen, zowel bij toetsen als bij examens. Maar hoe gebruik je deze grafieken effectief? Laten we dat verkennen aan de hand van belangrijke kenmerken en methoden.
De klimaatgrafiek ontleed
Een typische klimaatgrafiek toont de neerslag en temperatuur door het jaar heen. Op de x-as staan de maanden. De maanden kunnen aangegeven worden met de eerste letter van de maand of met het nummer van de maand in het jaar. Let altijd goed op hoe de x-as begint, vooral voor klimaatgrafieken van het zuidelijke halfrond die kunnen beginnen met juli.
De y-assen geven de neerslag in millimeters en de temperatuur in graden Celsius aan. De neerslag wordt weergegeven met blauwe staafjes of velden en het temperatuurverloop met een rode lijn.
De Köppen-klimaatclassificatie
De Köppen-klimaatclassificatie is een systeem om klimaten in te delen en te herkennen. De classificatie gebruikt hoofdletters voor de vijf hoofdgroepen (A, B, C, D, E) en kleine letters om nuances aan te geven, zoals de aanwezigheid van een droge periode.
Subcategorieën van Köppen
f: Constant nat (geen droge tijd).
s: Zomer droog (droge zomer).
w: Winter droog (droge winter).
m: Moessons (korte droge periode, veel neerslag overige maanden).
Verschillen in neerslag tussen de seizoenen
Neerslagverschillen tussen seizoenen worden vaak veroorzaakt door verschuivingen in lage drukgebieden (bijv. ITCZ) en veranderingen in windrichting door seizoensgebonden opwarming.
•ITCZ (Intertropische Convergentiezone): Verschuift met seizoenen, beïnvloedt regenval.
•Hoge drukgebieden: Kunnen droogte veroorzaken door dalende lucht.
Met behulp van andere kaarten in je atlas kun je nog meer te weten over de windrichting en de eigenschappen van de neerslag:
•Klimaatgebieden: Voor de hoofdsom van klimaten.
•Zeestromen: Om te bepalen of stromingen warm of koud zijn.
•Natuurkundige kaart: Voor relief (bergen, kustlijnen).
•Luchtdrukgebieden: Voor hoge en lage druk en de gevolgen voor wind- en neerslagpatronen.
Specifieke klimaatgeografie: Voorbeelden
Zuidelijk Halfrond (Brazilië)
Door de verschillen in reliëf, zeestromen en de windrichtingen.
Door het reliëf kun je bijvoorbeeld verklaren dat er een droge periode is in het Am klimaat van Manaus. Doordat het hoogland van Brazilië de regen tegenhoudt, ligt Manaus namelijk aan de lijzijde van de regen schaduw en is er dus een korte droge periode.
Indonesië
In Teheran in Indonesië heerst een Bs-klimaat wat betekent dat er een droge periode is in de zomer. Dit kan verklaard worden door het hogedrukgebied boven het Midden-Oosten en Azië.
Beantwoorden van klimaatvragen
Om klimaatvragen te beantwoorden moet je dus niet alleen gebruik maken van de klimaatgrafiek, maar ook van meerdere (atlas)kaarten. Met deze gids kun je effectief werken met klimaatgrafieken en de onderliggende klimaatkenmerken begrijpen en verklaren. Oefen regelmatig met verschillende grafieken en kaarten om je vaardigheden verder te ontwikkelen.
