Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat verwering betekent.
•Je kunt uitleggen wat mechanische en chemische verwering is.
Wat is verwering?
Verwering is het verbrokkelen van gesteenten onder invloed van het weer. Er zijn twee soorten verwering: mechanische verwering en chemische verwering.
Mechanische verwering
Bij mechanische verwering breekt het gesteente in stukken, maar de samenstelling van het gesteente blijft hetzelfde. Dit kan op drie manieren voorkomen:
1.Plantenwortels: wortels van bomen of andere planten groeien in scheuren van gesteenten, waardoor de scheuren groter worden en het gesteente langzaam in stukken breekt.
2.Vorstverwering: regenwater komt in scheuren van gesteenten terecht en bevriest in gebieden met veel vorst. Bevroren water zet uit, waardoor de scheuren verder uit elkaar geduwd worden en het gesteente uiteindelijk in stukken breekt.
3.Temperatuurverschillen: grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht zorgen ervoor dat gesteenten uitzetten en krimpen, waardoor scheuren ontstaan en het gesteente in stukken kan breken.
Chemische verwering
Bij chemische verwering verbrokkelt het gesteente en verandert de samenstelling ervan. Dit kan door verschillende processen gebeuren, zoals:
1.Verandering van kleur in het gesteente.
2.Het ontstaan van putjes in het gesteente door de werking van zuurstof en vocht, waardoor kleine stukjes gesteente oplossen.
3.Het volledig oplossen van het gesteente, zoals bij het ontstaan van grotten.
Grotten in Zuid-Limburg
Grotten ontstaan door chemische verwering, waarbij regenwater in combinatie met plantenwortels zorgt voor zuur water. Sommige gesteenten, zoals kalksteen in Zuid-Limburg, kunnen niet goed tegen dit zure water en lossen op, waardoor grotten ontstaan.
Waarom zijn er in de rest van Nederland geen grotten?
In de rest van Nederland bestaat de ondergrond uit andere gesteenten die beter bestand zijn tegen zuur water. Kalksteen, dat gevoelig is voor chemische verwering, komt voornamelijk voor in Zuid-Limburg.
