Waar komen de meeste zwerfkeien in Nederland vandaan?
Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat ijstijden zijn en wat de gevolgen waren voor Nederland in de periodes
•Je kunt uitleggen wat stuwwallen zijn en hoe deze gevormd zijn
Wat zijn ijstijden?
IJstijden zijn periodes in de geschiedenis van de aarde waarin de gemiddelde temperatuur aanzienlijk lager was dan tegenwoordig. In deze koude periodes was een deel van Nederland bedekt met landijs, zoals in een van de laatste ijstijden toen het landijs afkomstig was uit Scandinavië (Noorwegen, Zweden, Finland).
Landijs als bulldozer
Landijs werkt als een soort bulldozer en schuift alles wat het tegenkomt voor zich uit. Dit betekent dat het landijs allerlei materialen, zoals grind, zand en grote stenen, met zich mee naar Nederland duwde. Deze materialen, waaronder zwerfkeien, zijn grotendeels afkomstig uit Scandinavië en kunnen soms een doorsnede hebben van meer dan één meter.
Nederlandse landschap en zwerfkeien
Zwerfkeien zijn in Nederland gebruikt voor bijvoorbeeld het bouwen van hunebedden. In andere delen van Nederland waar landijs heeft gelegen, kun je ook deze grote stenen tegenkomen.
Het einde van een ijstijd en de gevolgen voor Nederland
Toen de gemiddelde temperatuur op aarde weer steeg, begon het landijs in Nederland te smelten. Wat overbleef, was het vooruitgeschoven materiaal, zoals losse stenen, keien en delen van de ondergrond die de "bulldozer" landijs voor zich uit had geschoven.
Stuwwallen
Stuwwallen zijn heuvels die ontstaan zijn door de werking van ijskappen en het vooruitschuiven van materiaal. Ze zijn duidelijk zichtbaar in het Nederlandse landschap en ontstonden toen het landijs smolt en het vooruitgeschoven materiaal achterbleef.
