Leerdoelen
•Je kunt uitleggen wat fossiele brandstoffen zijn.
•Je kunt uitleggen hoe fossiele brandstoffen gevormd worden.
•Je kunt uitleggen wat moedergesteente en reservoirgesteente is.
•Je kunt benoemen welke fossiele brandstoffen in de Nederlandse ondergrond voorkomen.
Wat zijn fossiele brandstoffen?
Fossiele brandstoffen zijn brandstoffen die gedurende miljoenen jaren gevormd zijn uit dode planten en dierenresten. Er zijn drie soorten: steenkool (een zwart gesteente), aardolie (een vloeistof) en aardgas (een onzichtbaar gas). De mens gebruikt fossiele brandstoffen om energie op te wekken door ze te verbranden en om bepaalde producten te maken.
Nadelen van fossiele brandstoffen
De nadelen van fossiele brandstoffen zijn vooral de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO₂, wat zorgt voor klimaatverandering en milieuvervuiling. Bovendien raken fossiele brandstoffen op, wat betekent dat we op zoek moeten naar alternatieven. Dit maakt fossiele brandstoffen niet-hernieuwbaar.
Hoe worden fossiele brandstoffen gevormd?
Steenkool
Steenkool ontstaat in moerassige gebieden met veel planten en water. Dode plantenresten komen op de bodem van het moeras te liggen, waar ze door het gebrek aan zuurstof niet wegrotten. Deze plantenresten vormen een dik pakket dat samengeperst wordt tot veen. Door de opeenstapeling van veenlagen worden de onderste lagen samengeperst tot bruinkool en uiteindelijk tot steenkool.
Aardolie
Aardolie ontstaat op de zeebodem uit dode planten- en dierenresten, voornamelijk plankton. Door de hoge druk van de lagen erboven (zoals zand of klei) wordt dit pakket samengeperst, wat uiteindelijk olie laat ontstaan.
Aardgas
Aardgas ontstaat op dezelfde manier en op ongeveer dezelfde plek als aardolie: op de zeebodem uit dode zeediertjes, zoals plankton. Door de opeenstapeling van sedimenten, zoals zand, wordt het pakket samengeperst, waardoor aardgas ontstaat.
Moedergesteente en reservoirgesteente
Het gesteente waarin aardolie en aardgas in gevormd zijn, wordt het moedergesteente genoemd. Soms verplaatst aardolie of aardgas zich langzaam door poreuze lagen in de grond naar een ander gesteente, het zogenaamde reservoirgesteente. Dit is het gesteente waaruit aardolie en aardgas vaak worden gewonnen.
Fossiele brandstoffen in Nederland
•Steenkool komt vooral voor in Zuid-Limburg, waar vroeger veel mijnen actief waren.
•Aardolie wordt voornamelijk gevonden in het noorden van Nederland en op de Noordzee.
•Een groot gasveld bevindt zich in Groningen, waar veel aardgas gewonnen wordt.
