Wat is het geboortecijfer?
Leerdoelen
•Je weet wat de begrippen geboortecijfer en sterftecijfer betekenen en kunt uitleggen waarom beide hoger zijn in een arm land
•Je weet wat een bevolkingsgrafiek is en kunt de drie soorten herkennen en aflezen
•Je kunt uitleggen wat natuurlijke en sociale bevolkingsgroei is
Bevolkingsgroei is een interessant, maar soms ingewikkeld onderwerp. Dit komt door invloeden vanuit de natuur en de samenleving. Deze uitleg gaat vooral over het geboortecijfer en het sterftecijfer. Wat betekenen ze en waarom zijn ze in sommige landen anders dan in andere? We kijken ook naar bevolkingsgrafieken en hoe je die moet lezen.
Wat is het geboortecijfer en het sterftecijfer?
Geboortecijfer en sterftecijfer zijn twee belangrijke begrippen die je moet begrijpen als het gaat over bevolkingsgroei. Het geboortecijfer is het aantal kinderen dat in een jaar per duizend inwoners wordt geboren. Dit wordt meestal berekend in promille, wat letterlijk "per duizend" betekent.
Het sterftecijfer, aan de andere kant, is het aantal sterfgevallen in een jaar, ook per duizend inwoners. Ook dit wordt berekend in promille.
•Geboortecijfer = aantal kinderen dat geboren wordt per jaar per 1000 inwoners (promille)
•Sterftecijfer = aantal sterfgevallen per jaar per 1000 inwoners (promille)
Waarom is het geboortecijfer en sterftecijfer in arme landen vaak hoog?
Het geboortecijfer is vaak veel hoger in arme landen dan in rijke landen. Er kunnen verschillende redenen voor zijn.
•Vaak gebruiken mensen in deze landen minder anticonceptie, hetzij vanwege een gebrek aan geld, een gebrek aan voorlichting, of omdat hun religie het gebruik ervan verbiedt.
•Bovendien is er in arme landen vaak geen pensioenregeling, dus veel gezinnen hebben veel kinderen zodat deze voor hun ouders kunnen zorgen als ze oud worden.
Het sterftecijfer is ook vaak hoog in arme landen.
•Dit komt omdat er minder goede ziekenhuizen en gezondheidszorg zijn, en er is vaak weinig tot geen toegang tot medicijnen;
•ook is de hygiëne vaak slecht, niet omdat de mensen onhygiënisch leven,
•maar omdat er vaak een gebrek is aan basisvoorzieningen zoals riolering en schoon drinkwater.
Natuurlijke en sociale bevolkingsgroei
De bevolking kan groeien door het geboortecijfer, dit wordt natuurlijke bevolkingsgroei genoemd. Er kan echter ook groei plaatsvinden door migratie, dit wordt sociale bevolkingsgroei genoemd.
Wat is een bevolkingsgrafiek en hoe lees je die af?
In een bevolkingsgrafiek kun je het geboortecijfer en het sterftecijfer aflezen. Een bevolkingsgrafiek is vaak ingedeeld in categorieën van man en vrouw en in leeftijdscategorieën. Zo kun je makkelijk zien welk deel van de bevolking tot een bepaalde leeftijdsgroep behoort.
Er zijn drie soorten bevolkingsgrafieken:
•Het piramidemodel wordt gebruikt voor arme landen. Het heeft de vorm van een piramide met een brede basis, wat betekent dat er veel jonge kinderen zijn. Het aandeel neemt echter snel af, wat aangeeft dat er veel mensen op jonge leeftijd overlijden.
•Het urnmodel vertegenwoordigt landen in ontwikkeling, waar het geboorte- en sterftecijfer aan het dalen zijn. De basis van deze grafiek is niet zo breed als in het piramidemodel, wat betekent dat er minder geboortes zijn. Het aandeel ouderen is ook groter, wat aangeeft dat het sterftecijfer lager is.
•Het klokmodel is van toepassing op rijke landen, waar het geboorte- en sterftecijfer laag zijn. In deze grafiek is het aandeel ouderen groter, wat aangeeft dat de mensen gemiddeld ouder worden.
