Wat zijn de kenmerken van fictie?

Fictie verwijst naar verhalen die verzonnen zijn, in tegenstelling tot non-fictie, dat gebaseerd is op waargebeurde gebeurtenissen. Hoewel fictieve verhalen vaak verzonnen elementen bevatten, kunnen ze soms wel gebaseerd zijn op realistische situaties of waargebeurde verhalen. Zelfs verhalen die realistisch lijken en echt gebeurd zouden kunnen zijn, vallen onder fictie als ze door de schrijver zijn bedacht.

Bij het analyseren van fictieve verhalen zijn er verschillende belangrijke kenmerken en begrippen die je moet kennen om een dieper begrip te krijgen van de tekst:

1. Thema: Dit is het centrale onderwerp of de hoofdgedachte van het verhaal, vaak gerelateerd aan het belangrijkste probleem. Voorbeelden van thema's zijn vriendschap, liefde, verraad, oorlog of pesten.
2. Spanning: Schrijvers gebruiken spanning om het verhaal boeiend te maken. Dit kan worden bereikt door onverwachte wendingen, een mysterie, een conflict of het creëren van een specifieke sfeer.
3. Ruimte: Dit is de fysieke locatie of het decor waar het verhaal zich afspeelt. De beschrijving van de ruimte kan bijdragen aan de sfeer of spanning, zoals een oud, vervallen huis.
4. Tijd: Dit kan verwijzen naar de historische periode waarin het verhaal zich afspeelt, of de toekomst. Er zijn ook tijdstechnieken zoals chronologie (de gebeurtenissen volgen elkaar op in de tijd), flashbacks (terugblikken naar het verleden) en flashforwards (vooruitblikken naar de toekomst).
   • De verteltijd is de tijd die je nodig hebt om het verhaal te lezen (bijvoorbeeld 30 minuten).
   • De vertelde tijd is de tijdsperiode die het verhaal beslaat (bijvoorbeeld 30 jaar).
5. Personages: Deze kunnen worden onderverdeeld in:
   • Hoofdfiguren (round characters): Personages die een ontwikkeling doormaken gedurende het verhaal.
   • Bijfiguren (flat characters): Personages die nauwelijks of niet veranderen.
   • Daarnaast zijn er helden (personages met positieve eigenschappen) en antihelden (personages met weerzinwekkende eigenschappen).
6. Perspectief: Dit is het gezichtspunt van waaruit het verhaal wordt verteld, bijvoorbeeld vanuit een ik-persoon, een hij/zij-persoon of een alwetende verteller.

Deze kenmerken en begrippen zijn onderling verbonden en essentieel voor een grondige analyse en begrip van fictieve teksten.