Globalisering is een proces waarbij mensen en gebieden wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden en verweven raken. Dit proces heeft verschillende dimensies of aspecten, die vaak worden onderverdeeld in:
- Economische dimensie: Dit omvat de wereldwijde handel in producten, diensten en kennis. Landen importeren en exporteren goederen, en multinationale ondernemingen (mno's) opereren in meerdere landen, wat leidt tot een grotere economische verwevenheid.
- Sociale dimensie: Deze dimensie betreft de toename van migratie en de onderlinge verwevenheid tussen mensen over landsgrenzen heen. Mensen verplaatsen zich vaker en gemakkelijker, wat leidt tot meer internationale contacten.
- Culturele dimensie: Hierbij verspreiden cultuurelementen zoals muziek, mode, voedsel, ideeën en talen zich over de wereld en vermengen ze zich. Dit leidt tot een globalisering van culturele uitingen.
- Politieke dimensie: Deze dimensie omvat de invloed van internationale besluiten en organisaties (zoals de Europese Unie of de Verenigde Naties) op de nationale politiek en de leefwereld van burgers. Politieke beslissingen die elders worden genomen, kunnen direct invloed hebben op lokale situaties.
Verschillende ontwikkelingen maken het proces van globalisering mogelijk en versnellen het:
- Verbetering van transporttechnologie: Sneller en efficiënter transport via treinen, auto's, schepen en vliegtuigen maakt het gemakkelijker om goederen en mensen over grote afstanden te verplaatsen. Hierdoor worden afstanden relatief kleiner.
- Verbetering van informatie- en communicatietechnologie (ICT): De opkomst van internet, sociale media en mobiele telefonie heeft de uitwisseling van informatie en communicatie wereldwijd enorm vereenvoudigd en versneld. Ideeën en data kunnen nu vrijwel direct over de hele wereld worden gedeeld.
- Vermindering van handelsgrenzen en politieke beslissingen: Het afschaffen van importbelastingen en andere handelsbelemmeringen (vrijhandel) heeft geleid tot meer internationale handel. Belangrijke politieke beslissingen, zoals de openstelling van China voor buitenlandse investeerders of de integratie van Oost-Europa in de Europese Unie, hebben de globalisering verder gestimuleerd.
- Toename van multinationale ondernemingen (mno's): Bedrijven met vestigingen in meerdere landen dragen bij aan internationale contacten door producten en diensten wereldwijd aan te bieden en culturele invloeden te verspreiden.
Deze factoren dragen bij aan wat ook wel 'tijdruimtecompressie' wordt genoemd, waarbij de wereld kleiner en dichterbij lijkt doordat het minder tijd en moeite kost om andere delen van de wereld te bereiken.