Wat is toegevoegde waarde in de economie?

De toegevoegde waarde is de waarde die aan een product of dienst wordt toegevoegd tijdens het productieproces. Dit is het verschil tussen de verkoopprijs van een product en de kosten van de ingekochte goederen en diensten die nodig waren om het product te maken of de dienst te leveren.

Je kunt de toegevoegde waarde berekenen met de volgende formule:

$Toegevoegde\ waarde = Omzet - Ingekochte\ goederen\ en\ diensten$

Voorbeeld van toegevoegde waarde: Stel je voor dat een bank wordt gemaakt van hout. De toegevoegde waarde ontstaat in verschillende stappen:

• Houthakker: Kapt bomen en verkoopt planken voor €10. De houthakker voegt €10 waarde toe.
• Zaagfabriek: Koopt de planken voor €10, zaagt ze en verkoopt ze voor €50. De toegevoegde waarde van de zaagfabriek is €40 (€50 - €10).
• Ontwerper/Fabrikant: Koopt de planken voor €50, maakt er een bank van en verkoopt deze voor €600. De toegevoegde waarde van de ontwerper/fabrikant is €550 (€600 - €50).
• Distributiecentrum: Koopt de bank voor €600, slaat deze op en verkoopt hem voor €650. De toegevoegde waarde van het distributiecentrum is €50 (€650 - €600).
• Winkel: Koopt de bank voor €650 en verkoopt deze uiteindelijk aan de klant voor €900. De toegevoegde waarde van de winkel is €250 (€900 - €650).

De totale som van al deze toegevoegde waardes (€10 + €40 + €550 + €50 + €250) is €900, wat gelijk is aan de uiteindelijke verkoopprijs van de bank.

Toegevoegde waarde en machines (vaste kapitaalgoederen): Machines zijn voorbeelden van vaste kapitaalgoederen. Dit zijn goederen die worden gebruikt in het productieproces om waarde toe te voegen, maar ze worden niet direct 'opgebruikt' of doorverkocht zoals grondstoffen. Machines verliezen wel waarde over tijd door slijtage en veroudering; dit noemen we afschrijving.

De afschrijvingen zijn de kosten die je toerekent aan de waardevermindering van deze machines over hun economische levensduur. Deze afschrijvingen worden wél meegenomen bij het berekenen van de uiteindelijke winst van een bedrijf, omdat ze een reële kostenpost vormen. Ze verminderen de bruto toegevoegde waarde om tot de netto toegevoegde waarde te komen.

De initiële kosten voor de aanschaf van machines worden niet direct afgetrokken bij de berekening van de toegevoegde waarde. De toegevoegde waarde richt zich op de waarde die een bedrijf creëert door de transformatie van ingekochte goederen en diensten. Machines zijn hulpmiddelen in dit proces, maar hun aanschafwaarde wordt niet direct van de omzet afgetrokken om de toegevoegde waarde te bepalen, omdat ze niet 'ingekocht' worden om direct te worden doorverkocht of volledig in één product op te gaan. De waardevermindering (afschrijving) wordt wel meegenomen in de winstberekening, maar niet in de basisformule van de toegevoegde waarde.