Wat is het collectieve producentensurplus?

Het collectieve producentensurplus, ook wel het totale producentensurplus genoemd, is de totale welvaartswinst voor alle producenten in een markt. Het is de optelsom van de individuele producentensurplussen van elke producent.

Om dit concept goed te begrijpen, is het handig om eerst het individuele producentensurplus en de evenwichtsprijs te kennen:

• Evenwichtsprijs: Dit is de prijs in de markt waarbij de vraag naar een product precies gelijk is aan het aanbod van dat product. Het is de prijs die tot stand komt wanneer vragers en aanbieders perfect op elkaar zijn afgestemd.
• Individueel producentensurplus: Dit is het verschil tussen de prijs die een producent ontvangt voor zijn product (vaak de evenwichtsprijs) en de minimale prijs waarvoor die producent bereid was het product te verkopen. Producenten zijn soms bereid hun product voor een lagere prijs aan te bieden dan de evenwichtsprijs, bijvoorbeeld omdat hun kosten lager zijn of ze graag willen verkopen. Als ze hun product dan toch voor de hogere evenwichtsprijs kunnen verkopen, ontvangen ze een 'extra winst' bovenop wat ze minimaal nodig hadden.

Voorbeeld: Stel je voor, de evenwichtsprijs voor een appeltaart in de markt is €5. Dit is de prijs waarvoor de meeste appeltaarten worden verkocht. Een bakker was bereid zijn appeltaart al voor €4,50 te verkopen (dit is zijn minimale verkoopprijs om quitte te spelen of een kleine winst te maken). Omdat de evenwichtsprijs in de markt €5 is, verkoopt hij zijn taart voor €5. Het verschil tussen de €5 die hij krijgt en de €4,50 die hij minimaal wilde hebben (€0,50), is zijn individuele producentensurplus. Hij ontvangt dus €0,50 méér dan hij minimaal nodig had om te verkopen.

Het collectieve producentensurplus is vervolgens de som van al deze individuele surplussen van alle producenten in de markt. Als je al die 'extra winsten' van alle bakkers die bereid waren voor minder dan de evenwichtsprijs te verkopen bij elkaar optelt, krijg je het totale producentensurplus voor de hele markt.

In een grafiek wordt het collectieve producentensurplus vaak weergegeven als het gebied (een driehoek) onder de evenwichtsprijs en boven de aanbodcurve. Dit gebied representeert de totale extra opbrengst die producenten ontvangen bovenop de prijs waarvoor ze minimaal bereid waren te verkopen.