Het ancien régime was het oude bestuurssysteem dat in veel Europese landen, vooral in Frankrijk, bestond vóór de Franse Revolutie. Dit systeem werd gekenmerkt door de absolute macht van de koning, die vaak geloofde dat hij zijn macht van God had gekregen (droit divin). De samenleving was strikt verdeeld in drie standen:
- Geestelijkheid: Dit omvatte de mensen van de kerk.
- Adel: Dit waren de edelen, vaak landeigenaren en hoge functionarissen.
- Burgerij: Deze stand omvatte iedereen die niet tot de eerste twee behoorde, zoals boeren, arbeiders en kooplieden.
De eerste twee standen genoten veel privileges, zoals vrijstelling van bepaalde belastingen en belangrijke bestuursbanen, terwijl de derde stand de meeste lasten droeg en weinig tot geen inspraak had in het bestuur.
Een kenmerkend aspect uit de geschiedenis dat hierbij hoort, is: "Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk absolutisme te versterken". Dit aspect beschrijft de periode waarin het oude bestuurssysteem met een absolute koning bleef bestaan, ondanks pogingen om de macht van de koning nog verder uit te breiden.
Verlichte denkers hadden veel kritiek op het ancien régime, omdat de ideeën van dit systeem botsten met hun eigen denkbeelden over:
- Volkssoevereiniteit: Zij vonden dat de hoogste macht bij het volk moest liggen, en niet bij een vorst die zijn macht van God zou hebben gekregen.
- Natuurlijke rechten: Ze geloofden dat ieder mens geboren werd met gelijke rechten, zoals vrijheid en gelijkheid. Een standenmaatschappij met privileges voor sommigen en zware lasten voor anderen vonden ze dus oneerlijk.
- Trias Politica: Ze wilden een scheiding van de machten (wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht) om machtsmisbruik door één persoon, zoals een absolute vorst, te voorkomen.
Geschiedenis