Waarom heet een zijgroep 'ethyl' of 'propyl'?

De namen 'ethyl' en 'propyl' voor zijgroepen in de scheikunde komen voort uit een systematische naamgeving die aangeeft hoeveel koolstofatomen de zijgroep bevat en dat het een zijgroep is.

1. De voorvoegsels ('eth-', 'prop-'):

   • Het voorvoegsel 'eth-' geeft aan dat de zijgroep twee koolstofatomen bevat (CH2CH3).
   • Het voorvoegsel 'prop-' geeft aan dat de zijgroep drie koolstofatomen bevat (CH2CH2CH3).
   • Dit is vergelijkbaar met 'meth-' voor één koolstofatoom.

2. Het achtervoegsel ('-yl'):

   • Het achtervoegsel '-yl' wordt gebruikt om aan te geven dat het een zijgroep is die aan een hoofdketen vastzit.
   • Het komt van de naam van het overeenkomstige alkaan (bijvoorbeeld ethaan of propaan). Wanneer een waterstofatoom van dit alkaan wordt verwijderd om een binding met de hoofdketen te vormen, verandert de naam van het alkaan in een alkylgroep door '-aan' te vervangen door '-yl'. Dus, 'propaan' wordt 'propyl' als het een zijtak is.

Hoe de positie van zijgroepen wordt bepaald: Om de volledige naam van een verbinding met zijgroepen te bepalen, volg je deze stappen:

1. Zoek de langste onvertakte keten van koolstofatomen. Dit is de hoofdketen.
2. Nummer de koolstofatomen van de hoofdketen zo dat de zijgroepen de laagst mogelijke nummers krijgen.
3. De positie van de zijgroep wordt aangegeven met het nummer van het koolstofatoom in de hoofdketen waaraan de zijgroep vastzit.

Voorbeeld: Stel je hebt een hoofdketen van 8 koolstofatomen (octaan). Als een ethylgroep aan het 4e koolstofatoom van deze hoofdketen zit en een propylgroep aan het 5e koolstofatoom, dan is de systematische naam van de verbinding 4-ethyl-5-propyloctaan.