Wat zijn de belangrijkste literaire stromingen van de 19e eeuw?

De 19e eeuw was een periode van grote veranderingen, zowel maatschappelijk als literair. De belangrijkste literaire stromingen die in deze eeuw opkwamen, zijn:

1. Romantiek: Deze stroming, die rond 1800 opkwam, plaatste het gevoel en de individualiteit centraal. Belangrijke kenmerken zijn:
   • Originaliteit en individualiteit: De kunstenaar en zijn unieke visie werden erg belangrijk.
   • Fascinatie voor het onverklaarbare: Er was veel aandacht voor het mystieke, de dood en andere zaken die het menselijk begrip te boven gingen.
   • Herwaardering van de geschiedenis: Vooral de middeleeuwen en de riddertijd kregen hernieuwde aandacht.
   • Contrastwerking: Tegenovergestelde elementen, zoals leven en dood, of licht en duisternis, werden vaak dicht bij elkaar geplaatst om spanning te creëren.
2. Realisme: Als tegenbeweging op de emotionele uitspattingen van de Romantiek, wilden realisten de werkelijkheid zo objectief mogelijk weergeven, zonder een uitgesproken mening van de auteur. Een bekend Nederlands voorbeeld is de Camera Obscura van Hildebrand, waarin alledaagse situaties gedetailleerd worden beschreven.
3. Naturalisme: Deze stroming ging nog een stap verder dan het realisme en analyseerde menselijk gedrag op een bijna wetenschappelijke manier. Kenmerkend zijn:
   • Determinisme: Het idee dat je leven wordt bepaald door je erfelijkheid en omstandigheden.
   • Fatalisme: De overtuiging dat je geen controle hebt over je lot.
   • Een vaak pessimistische visie op het leven.
   • Eline Vere van Louis Couperus is een belangrijk voorbeeld van naturalistische literatuur.
4. De Tachtigers: Aan het einde van de 19e eeuw ontstond deze beweging, die de nadruk legde op "l'art pour l'art" (kunst om de kunst). Ze namen afstand van de oudere, belerende literatuur en maatschappelijke lessen.