Waarom zijn er droge klimaten op onverwachte plekken in Brazilië?

Brazilië staat bekend om zijn uitgestrekte regenwouden en tropische klimaten, maar er zijn inderdaad plekken waar onverwacht droge klimaten voorkomen. Het meest bekende voorbeeld hiervan is de Sertão, een semi-aride (halfwoestijn) gebied in het noordoosten van Brazilië.

De belangrijkste redenen voor deze droge klimaten zijn:

1. Regenschaduw (Regenschaduweffect): In het noordoosten van Brazilië ligt de Borborema-hoogvlakte, een bergachtig gebied. Vochtige lucht die vanaf de Atlantische Oceaan komt, wordt gedwongen om te stijgen wanneer het deze hoogvlakte bereikt. Tijdens het stijgen koelt de lucht af, condenseert het vocht en valt er regen aan de oostelijke, kustgerichte kant van de bergen. Tegen de tijd dat de lucht over de bergen heen is en aan de westelijke kant (de Sertão) daalt, is deze droog en warm. Dit fenomeen staat bekend als het regenschaduweffect.
2. Invloed van de Intertropische Convergentiezone (ITCZ): De ITCZ is een zone rond de evenaar waar de passaatwinden uit het noorden en zuiden samenkomen. Dit zorgt voor stijgende lucht en veel neerslag. De positie van de ITCZ verschuift gedurende het jaar met de seizoenen. Het noordoosten van Brazilië ligt soms net buiten de invloedssfeer van de ITCZ, of de ITCZ blijft er niet lang genoeg hangen om voldoende regen te brengen. Dit leidt tot lange droge periodes.
3. Passaatwinden: De passaatwinden brengen weliswaar vochtige lucht aan, maar in combinatie met de regenschaduw en de variabele invloed van de ITCZ, is de neerslagverdeling ongelijk. De vochtige lucht regent uit aan de kust en de binnenlanden blijven droog.

Deze combinatie van geografische kenmerken en atmosferische circulatiepatronen zorgt ervoor dat de Sertão en andere vergelijkbare gebieden in Brazilië droger zijn dan je op basis van hun tropische breedteligging zou verwachten.